Од Славија до судир со полицијата, студентите влегоа во нова фаза на притисок

Големиот студентски протест во Белград покажа дека политичката температура во Србија повторно расте, а пораките од преполната Славија звучеа како директно загревање пред изборна битка.

На плоштадот и околните улици се собраа илјадници луѓе, додека од сцената се слушаа пораки за борба против корупцијата, за независно судство, за одговорност и за крај на системот во кој, според демонстрантите, институциите молчат кога треба најмногу да зборуваат.

Студентското движење, кое во изминатиот период стана еден од најсилните симболи на отпорот во Србија, порача дека „фазата на броење е завршена“ и дека следуваат поконкретни чекори. Деталите не беа откриени, но атмосферата јасно покажуваше дека протестот не е само уште едно собирање, туку демонстрација на политичка сила.

Славија испрати порака што власта не може лесно да ја игнорира

Говорниците зборуваа за смртта на 16 лица при падот на конструкцијата на железничката станица во Нови Сад, трагедија која стана почетна точка за масовните антивладини протести. За многумина во толпата, тоа не беше само несреќа, туку симбол на системска неодговорност и длабока корупција.

„Вашите раце се крвави“ беше една од највидливите пораки на значките и транспарентите. Таа порака повторно ја постави суштината на протестот: барање одговорност, но и барање држава во која законот ќе важи подеднакво за сите.

Студентката Елена од Бајина Башта порача дека ниту едно од студентските барања не е исполнето и праша дали Србија е држава или мафија. Таквиот тон доминираше во поголем дел од вечерта, со говори кои ја спојуваа болката за жртвите, недовербата во институциите и барањето за нов политички правец.

На протестот се слушаа свирчиња, вувузели и скандирања, се вееја српски знамиња, а дел од присутните носеа и симболи поврзани со Косово. Пораките се движеа од граѓански барања за правда до пошироки политички и национални теми, што уште еднаш покажа колку различни незадоволства се собрале под истиот протестен чадор.

Од мирен митинг до судир со полицијата

Главниот собир на Славија помина без поголеми инциденти, но ситуацијата се промени откако беше објавено дека протестот е завршен. Дел од демонстрантите се упатија кон просторот околу зградата на српското претседателство и Пионерскиот парк, каде што тензијата брзо се претвори во судир.

Следеа сцени на туркање, интервенција на полицијата и хаотично растерување на демонстрантите. Српскиот министер за внатрешни работи Ивица Дачиќ изјави дека биле приведени 23 лица поради напад врз полицајци, а соопшти и дека имало повредени припадници на полицијата.

Претседателот Александар Вучиќ по протестот оцени дека студентите не покажале план и програма, туку „насилна природа“. Но, од другата страна, студентите и нивните поддржувачи тврдат дека токму власта со години избегнува одговорност и дека изборите се единствениот излез од кризата.

Судирот по протестот ја засени мирната масовност на собирот, но не ја избриша главната порака: студентското движење останува силен фактор на српската политичка сцена. Тоа веќе не делува како краткотраен бран на незадоволство, туку како организиран притисок што може сериозно да влијае врз изборната динамика.

Протест што личеше на почеток на нова изборна фаза

Барањето за вонредни избори останува во центарот на студентската агенда. Вучиќ повеќе пати најавуваше можност за предвремено гласање, но конкретен датум сè уште не е познат. Токму затоа протестот на Славија изгледаше како јавна проба на силите пред политичката пресметка што допрва доаѓа.

На сцената се зборуваше и за работниците, здравството, просветата, образованието, животната средина и влијанието на големите корпорации. Тоа ја прошири сликата на протестот надвор од една трагедија и го претвори во поширока критика на начинот на кој функционира државата.

Белградската вечер заврши со судир, но започна со порака што одекна многу погласно од полициските сирени: студентите сакаат одговорност, избори и институции кои нема да бидат заложник на политичка моќ. Србија повторно влезе во фаза во која улицата станува главна политичка сцена.