Статуата на слободата полни 140 години: Од француски подарок до центар на политичките дебати во САД

Историски почетоци и тајната на зелената боја

Идејата за споменикот се родила меѓу француските републиканци со цел да се прослави американската демократија. Скулпторот Фредерик Огист Бартолди ја обликувал статуата, додека внатрешната челична конструкција ја проектирал Густав Ајфел. Изградбата на американскиот постамент била спасена од издавачот Џозеф Пулицер, кој преку својот весник „Ворлд“ собрал ситни донации од илјадници обични граѓани.

Малкумина знаат дека статуата не била отсекогаш зелена. Нејзината надворешна обвивка, изработена од бакарни плочи, првично имала црвеникава, металик боја. Со текот на децениите, поради оксидација под влијание на воздухот и морската вода, бакарот ја добил денешната зелена патина која го штити од распаѓање. Конструкцијата е направена флексибилно, за да се ниша на ветрот и да издржи екстремни временски услови.

Симбол на имиграцијата и современите поделби

Значењето на статуата како симбол на надеж за имигрантите дошло подоцна, инспирирано од песната „Новиот колос“ на Ема Лазарус во 1883 година. Од отворањето на островот Елис во 1892 година, статуата пречекала над 12 милиони имигранти, меѓу кои и илјадници македонски печалбари кои заминувале во американските фабрики.

На својот 140-ти роденден, статуата стои во една поинаква Америка. Додека земјата се подготвува за 250-годишнината од независноста, администрацијата на Доналд Трамп спроведува строги политики на депортации и ограничување на влезот во државата. Оваа политика предизвика реакции дури и во Европа.

„Во март 2025 година францускиот европратеник Рафаел Глуксман симболично побара Америка да ја врати статуата ако веќе не ги почитува вредностите што таа ги претставува. Од Белата куќа остро одговорија дека Французите без Америка денес би зборувале германски.“