NASA ја стартува новата лунарна ера: Почнува изградбата на база на Месечината

НASA влегува во една од најамбициозните фази од новата трка кон Месечината. Американската вселенска агенција ги забрзува плановите за изградба на долгорочна лунарна база, проект кој треба да постави темели за постојано човечко присуство на Месечината.

Планот се развива преку соработка со приватни компании, роботски мисии, доставување научна опрема и постепено градење инфраструктура што во иднина треба да им овозможи на астронаутите да живеат и работат на лунарната површина.

Четири нови мисии за Месечината

NASA избра три компании за нови мисии на Месечината во 2028 година: Astrobotic, Firefly Aerospace и Intuitive Machines. Тие ќе доставуваат научни инструменти и технолошка опрема како дел од програмата „Moon Base“.

Вкупната вредност на новите договори е речиси 600 милиони долари. Astrobotic добива две мисии вредни 297,9 милиони долари, Firefly Aerospace добива една мисија од 144,2 милиони долари, а Intuitive Machines една мисија од 148,3 милиони долари.

Роботи пред луѓето

Првата фаза не значи веднаш населба со астронаути, туку поставување темели. NASA сака преку роботски мисии да ја испита површината, да ги тестира системите за слетување и да собира податоци што ќе бидат клучни за следните човечки мисии.

Меѓу опциите што се разгледуваат е и испраќање на PROMISE, роботски систем поврзан со искуството од марсовските ровери Perseverance и Curiosity. Неговата задача би била да помогне во мапирање, истражување на лунарната површина и потрага по ресурси.

Месечината како нова работна станица

Целта на NASA е многу поголема од еднократно слетување. Агенцијата сака да создаде инфраструктура што ќе овозможи долгорочно присуство, научни истражувања, комерцијални активности и подготовка за идни мисии кон Марс.

Во следните чекори се очекуваат системи за енергија, комуникација, навигација, ровери, модули за престој и опрема што ќе помогне луѓето да работат подолго време во суровите услови на Месечината.

Приватните компании стануваат клучни играчи

NASA веќе не ја гради лунарната иднина сама. Приватниот сектор станува главен партнер, а моделот е јасен: повеќе компании, повеќе мисии, повеќе тестирања и побрзо учење од секој успех и секој неуспех.

Firefly веќе има успешно слетување на Месечината, додека Intuitive Machines имаше мисии со тешкотии при слетување. Токму тие искуства сега треба да помогнат во подобрување на следните лунарни испораки.

Трка со Кина и подготовка за Марс

Проектот е дел од пошироката програма Artemis, преку која САД сакаат да го обноват човечкото присуство на Месечината и да ја задржат предноста во новата вселенска трка со Кина.

Месечината станува повеќе од симбол. Таа се претвора во тест-полигон за технологија, енергија, ресурси, живот надвор од Земјата и идни мисии кон подлабоката вселена.

Ако плановите се реализираат, следната деценија може да донесе нешто што досега постоеше главно во научна фантастика: лунарна инфраструктура каде луѓето нема само да слетуваат, туку ќе остануваат, ќе работат и ќе ја подготвуваат следната голема човечка експедиција.