Блиски соседи, далечни позиции: Што донесе новата дипломатска рунда во Софија

Средбата меѓу претседателките Гордана Сиљановска-Давкова и Илијана Јотова во Софија донесе нов бран на различни толкувања за клучните спорни прашања меѓу Македонија и Бугарија. Иако состанокот на маргините на Самитот на Процесот за соработка во Југоисточна Европа (ПСЈИЕ) беше насочен кон смирување на тензиите, јавните изјави покажаа зголемена политичка напнатост. Додека македонските власти отворено говорат за нереални блокади и дополнителни билатерални услови, бугарската страна цврсто инсистира дека се работи за веќе утврдени европски критериуми. И покрај длабоките концептуални разлики, двете држави формално се согласија дека единствениот пат напред е продолжување на меѓусебниот дијалог.

Мицкоски предупредува на Пандорината кутија: Барањата за историјата и идентитетот се суштински

Премиерот Христијан Мицкоски порача дека ставовите кои доаѓаат од Софија не се нови барања, туку се истите обврски прифатени во 2022 година, кои дури сега се разјаснуваат пред домашната и европската јавност. Тој нагласи дека прашањето за промена на Уставот е само почеток и отворање на Пандорината кутија, бидејќи вистинскиот товар лежи во Протоколот 2 и суштинската работа на историската комисија. За Македонија, ликовите како Гоце Делчев и настаните како Илинденското востание се темел на националниот идентитет, додека за Бугарија тие имаат сосема поинакво значење. Мицкоски посочи дека разговорите што ги имал со францускиот претседател Макрон и германскиот канцелар Мерц нудат поинаква перспектива од онаа на Софија.

Францускиот предлог како европски критериум наспроти барањата за пресудите од Стразбур

Од бугарска страна, претседателката Илијана Јотова потенцираше дека Скопје мора целосно да го исполни францускиот предлог, кој овде се третира како официјална позиција на Европската Унија. Софија побара итен прекин на говорот на омраза и целосно почитување на правата на македонските Бугари преку нивно итно вметнување во македонскиот Устав. Од друга страна, Сиљановска-Давкова го покрена прашањето за спроведување на пресудите на Европскиот суд за човекови права во Стразбур како обврска на сите членки на Советот на Европа. Во меѓувреме, евроамбасадорот Михаил Рокас кратко потсети дека уставните измени остануваат првиот и задолжителен чекор за почеток на преговорите. Шефот на дипломатијата Тимчо Муцунски заклучи дека од актуелната непринципиелна блокада економски и политички губат двете држави.