Водени топови пред парламентот: Албанија зовре по спорниот туристички мегапроект

Албанската полиција употреби солзавец и водени топови за да ги растера демонстрантите кои протестираа пред парламентот во Тирана против туристички проект поврзан со американскиот инвеститор Џаред Кушнер.

Тензијата ескалираше кога дел од насобраните почнаа да фрлаат јајца, пластични шишиња и други предмети кон полициските службеници. Стотици демонстранти се туркаа кон безбедносните огради поставени околу зградата, додека полицијата во опрема за разбивање протести се обиде да ги потисне од просторот.

Судирите на 23 јули 2026 година претставуваат една од најсериозните ескалации во протестите што речиси два месеца се одржуваат во Тирана и во крајбрежните области на Албанија.

„Фламинго револуцијата“ излезе пред парламентот

Протестното движење го доби името „Фламинго револуција“ по птиците што живеат во мочуришното подрачје во близина на планираниот туристички комплекс.

Демонстрантите и еколошките организации тврдат дека изградбата на хотели, вили, базени и пристаништа за јахти може трајно да го промени едно од најчувствителните природни подрачја на албанското јадранско крајбрежје.

Проектите се планирани во близина на заштитената област Вјоса–Нарта и на островот Сазан. Во мочуриштата живеат фламинга, морски желки и други заштитени видови, поради што активистите бараат целосно запирање на градежните активности.

За време на протестот се слушаа повици за откажување на проектот, но и сè погласни барања за оставка на премиерот Еди Рама.

Дел од демонстрантите извикуваа „Ти благодариме, Трамп, што нè обедини“, додека други ја обвинија владата дека ги распродава природните богатства на земјата во корист на странски инвеститори.

Рама не се откажува од проектот

Албанскиот премиер ги отфрла обвинувањата и тврди дека протестите се вештачки поттикнати и организирани од неговите политички противници.

Рама јавно застана зад инвестицијата, оценувајќи дека таа ќе донесе развој, работни места и модернизација на туристичката понуда. Тој претходно порача дека проектот ќе продолжи и покрај протестите.

Од друга страна, демонстрантите тврдат дека незадоволството одамна не е ограничено само на екологијата. Протестите се претворија во поширок израз на гнев поради корупцијата, нетранспарентните зделки и начинот на кој се управува со државниот имот.

„Ќе продолжиме со протестите за да извршиме притисок. Доколку нема притисок, тие ќе продолжат да ја продаваат Албанија“, изјави еден од учесниците за Ројтерс.

Спорното земјиште влезе и во обвинителска истрага

Случајот доби дополнителна тежина откако албанските обвинители отворија истрага за земјиштето на кое треба да се гради дел од туристичкиот комплекс.

Специјалното обвинителство за борба против корупцијата и организираниот криминал се сомнева дека бизнисменот Артур Шеху, кој продал земјиште на компанијата поврзана со проектот, користел фалсификувана документација за сопственост.

Шеху се соочува и со обвинувања за перење пари поврзани со трговија со кокаин. Неговиот адвокат ги отфрли сите наводи и тврди дека земјиштето било законска семејна сопственост.

Обвинителските документи не содржат обвинувања за незаконско постапување од страна на Џаред Кушнер, компаниите што го развиваат проектот или другите инвеститори. Нема ниту показател дека купувачите знаеле за сомнежите околу документацијата во моментот на трансакцијата.

Од идеја на јахта до политичка криза

Иванка Трамп претходно изјави дека идејата за туристичкиот проект се појавила откако заедно со Кушнер го забележале албанското крајбрежје додека пловеле со јахта.

Компанијата на Кушнер, „Affinity Partners“, е вклучена во инвестицијата, додека развивачите тврдат дека ќе се почитуваат еколошките стандарди и дека проектот ќе донесе долгорочна корист за локалните заедници.

Кушнер не се огласил јавно по почетокот на протестите. Инвеститорите потврдиле дека тој учествува во проектот, но сè уште не ги објавиле точната природа на неговата улога и висината на инвестицијата.