Нафта има, но бензинот и дизелот остануваат проблем: Каде заглави светскиот пазар

Светот можеби повторно располага со повеќе сурова нафта, но тоа не значи дека има доволно бензин и дизел. Новиот проблем се појавува во рафинериите, каде што нафтата се претвора во горива што секојдневно ги користат автомобилите, камионите, авионите и индустријата. Оштетените капацитети во Русија и на Блискиот Исток, намалената преработка во Азија и екстремните горештини создаваат ново тесно грло на енергетскиот пазар. Суровината постои, но светот нема доволно активни постројки за брзо да ја претвори во потребните производи. Токму поради тоа, цените на горивата може да останат високи дури и кога нафтата на берзите се стабилизира.

Проблемот повеќе не е само во барелите

Според процените што ги објави JPMorgan, светските рафинерии преработуваат околу 8,4 милиони барели сурова нафта дневно помалку отколку пред кризата на Блискиот Исток. Производството на готови горива е намалено за приближно десет проценти.

Тоа создава необична ситуација. На пазарот може да има доволно сурова нафта, но бензинот, дизелот и авионското гориво остануваат ограничени. Разликата меѓу цената на нафтата и готовите производи расте, а рафинериите што продолжуваат да работат остваруваат значително поголеми маржи.

Во овој контекст, зборот „гас“ не се однесува на природниот гас. Главниот притисок е врз бензинот, дизелот и другите преработени нафтени производи што директно влијаат врз транспортот и секојдневните трошоци.

Ударите врз руските рафинерии ја намалија понудата

Нападите врз руската енергетска инфраструктура исклучија значителен дел од капацитетите за преработка. Производството на бензин падна под потребното ниво, а Москва почна да бара дополнителни количества од странство.

Русија воведе забрана за извоз на дизел за да го заштити домашниот пазар. Мерката го намали количеството гориво достапно за другите купувачи и го зголеми притисокот врз светските цени.

Последиците не ги чувствуваат само земјите што директно купуваат руски производи. Кога голем извозник се повлекува од пазарот, неговите купувачи бараат замена во САД, Азија и на Блискиот Исток. Така се создава глобална борба за ограничените количества.

Кина преработува помалку нафта

Кинеските рафинерии значително ја намалија работата поради послабата домашна побарувачка, нарушените испораки и претходните ограничувања за извоз. Во јуни нивната искористеност падна на едно од најниските нивоа во последната деценија.

Пекинг во јули почна да ги олеснува ограничувањата за извоз на готови горива. Сепак, враќањето на поголеми количества на меѓународниот пазар нема да биде моментално. Рафинериите прво мора да го зголемат производството и да обезбедат стабилни испораки на сурова нафта.

Кина е најголемиот светски преработувач на нафта. Секое подолго намалување на нејзиното производство создава празнина во снабдувањето на Азија, особено кај земјите што зависат од увоз на бензин и дизел.

Горештините дополнително ја забавуваат преработката

Екстремно високите температури ја намалуваат ефикасноста на дел од рафинериите. Постројките зависат од сложени системи за ладење, а горештините го ограничуваат количеството нафта што може безбедно да се преработи.

Истовремено, летната сезона носи поголема побарувачка за гориво. Повеќе луѓе патуваат, авиокомпаниите реализираат дополнителни летови, а земјоделството и транспортот трошат поголеми количества дизел.

Комбинацијата од намалено производство и висока побарувачка ги троши резервите побрзо од очекуваното. Доколку не се обноват рафинериите, пазарот ќе остане чувствителен на секој нов дефект или напад.

Цените на бензинот и дизелот може да останат високи

Меѓународната агенција за енергија предупредува дека понудата на сурова нафта се обновува побрзо од производството на готови горива. Рафинериските маржи веќе достигнаа највисоки нивоа во последните неколку години.

Тоа значи дека падот на цената на еден барел не мора веднаш да донесе поевтинување на бензинските пумпи. Во крајната цена влегуваат преработката, транспортот, осигурувањето и достапноста на конкретното гориво.

Стабилизирањето ќе зависи од брзината со која оштетените постројки повторно ќе почнат да работат. Додека тоа не се случи, готовите горива остануваат најслабата алка во светскиот енергетски синџир.