Не е само Македонија: Бугарија сега е меѓу земјите што ја блокираа и Србија

Србија повторно остана без зелено светло за отворање на Кластер 3 во пристапните преговори со Европската унија. Иако Европската комисија препорача напредок, во Советот на ЕУ немаше потребен консензус.

Меѓу земјите што се спротивставиле е и Бугарија, заедно со Холандија, Шведска, Финска, Белгија, Естонија, Литванија и Хрватска. За Белград ова е нов удар по тригодишна пауза во отворањето нови преговарачки области.

Бугарија не е единствена, но е дел од блокадата

Во македонската јавност Бугарија најчесто се поврзува со блокадата на европскиот пат на Македонија. Но овојпат Софија се најде и меѓу земјите што не дадоа поддршка за Србија.

Сепак, случајот со Србија не се сведува само на бугарска позиција. Станува збор за поширок отпор од повеќе членки, кои бараат Белград да покаже посилен напредок во реформите и појасно усогласување со политиката на ЕУ.

Главните забелешки: право, Русија и надворешна политика

Како главни причини се наведуваат владеењето на правото, состојбата со институциите и недоволната усогласеност на Србија со надворешната и безбедносната политика на Европската унија.

Особено чувствително прашање останува односот кон Русија. Дел од земјите членки сметаат дека Србија не може да напредува кон ЕУ ако во исто време не се усогласува со европската линија за санкциите и безбедносната политика.

Што е Кластер 3?

Кластер 3 се однесува на конкурентност и инклузивен раст. Тој опфаќа важни области поврзани со економијата, медиумите, дигиталната трансформација, даночната политика, образованието, науката и царинската унија.

Во него влегуваат поглавјата 10, 16, 17, 19, 20, 25, 26 и 29: дигитална трансформација и медиуми, оданочување, економска и монетарна политика, социјална политика и вработување, претприемништво и индустриска политика, наука и истражување, образование и култура, како и царинска унија.

Комисијата препорачуваше, членките не се согласија

Европската комисија сметаше дека Србија има основа да го отвори Кластер 3. Но во процесот на проширување, техничката препорака не е доволна ако нема политичка согласност меѓу сите земји членки.

Токму тука повторно се гледа најголемиот проблем на политиката на проширување: секоја членка може да го забави процесот ако смета дека кандидатот не ги исполнува условите или ако има политички резерви.

Србија пред нов европски ѕид

За Србија ова е сериозен сигнал дека европскиот пат нема да продолжи само со дипломатски пораки и технички документи. Од Белград ќе се бараат видливи реформи, посилна правна држава и поконкретно усогласување со ЕУ.

Следните состаноци во Брисел ќе покажат дали ќе има простор за нов обид или блокадата ќе продолжи. Во моментов, пораката од дел од членките е јасна: нема нов чекор без поголема доверба во реформите и надворешнополитичката линија на Србија.