Весна Љ.
Според деталното истражување спроведено од Фондацијата SHARE, еминентна организација за заштита на дигиталните права, најмалку 14 лица кои се директно поврзани со масовното протестно движење предводено од студентите биле цел на брутални сајбер напади. Експертите на фондацијата детектирале присуство на озлогласениот шпионски софтвер „Пегаз“ (Pegasus), развиен од израелската технолошка компанија NSO Group, како и употреба на локалниот српски софтвер наречен „НовиСпај“ (NoviSpy). Она што особено загрижува е фактот дека малициозниот код кај еден од членовите на студентското движење бил инсталиран преку таканаречен напад со „нулти клик“, метод кој воопшто не бара никаква интеракција или акција од страна на жртвата.
Неограничен пристап до податоци и политичка позадина
-
Пулсот на пивото
699 ден
524.25 ден
Овие моќни шпионски алатки овозможуваат целосен и неовластен пристап до сите приватни пораки, фотографии и доверливи податоци во уредот, а имаат и капацитет тајно да ги активираат камерата и микрофонот на телефонот за снимање во реално време. Меѓу следените лица се наоѓаат студенти, истакнати активисти, пратеник од редовите на опозицијата, како и локален општински советник. Фондацијата SHARE потенцира дека тајмингот на овие напади симптоматично се совпаѓа со одржувањето на тензичните локални избори во март оваа година.
Целиот скандал се одвива во атмосфера на длабока политичка криза и континуирани протести кои траат речиси две години. Револтот кулминираше по трагичното уривање на натстрешницата на железничката станица во Нови Сад во ноември 2024 година, несреќа во која животот го загубија 16 лица. Оваа трагедија стана симбол на институционалната корупција, трансформирајќи ги барањата за правда во масовни повици за нови предвремени избори, кои претседателот Александар Вучиќ ги закажа за октомври. И покрај сериозните обвинувања, српските власти категорично ги отфрлија тврдењата. Претседателката на парламентот, Ана Брнабиќ, изјави дека не постојат докази оти државните институции користеле ваков тип на софтвер за следење граѓани.
„Ова претставува најголем документиран незаконски надзор во Србија, каде преку напади со ‘нулти клик’ целосно е компромитирана приватноста на 14 лица директно поврзани со студентското и опозициското движење.“
