Германците сакаат да урнат остаток од центарот на Хитлеровата моќ

Берлин повторно отвори стара, тешка и чувствителна тема: што да се прави со последните остатоци од некогашниот центар на нацистичката моќ? Градските власти размислуваат за уривање на подземен бункер поврзан со Новата канцеларија на Рајхот, изградена по налог на Адолф Хитлер, за на тоа место да никнат нови станбени и деловни објекти.

За едни, станува збор за запуштен остаток од минатото што не смее да го блокира развојот на градот. За други, неговото уривање би било бришење на важен историски траг од најмрачниот период на Германија.

Последен остаток од комплексот на Алберт Шпер

Новата канцеларија на Рајхот ја проектирал Алберт Шпер, еден од најблиските архитекти на Хитлер. Објектот бил симбол на политичката моќ на нацистичка Германија, но бил тешко оштетен во последните борби од Втората светска војна.

По војната, советските власти наредиле рушење на преостанатите делови од комплексот. Во 1949 година поголемиот дел од зградата исчезнал, но еден подземен дел преживеал до денес.

Сега токму тој бункер е во центарот на расправата. Берлин треба да одлучи дали ќе го зачува како историски доказ или ќе го отстрани за да отвори простор за нова градба.

Властите стравуваат од опасна симболика

Сенаторот за домување Кристијан Геблер од Социјалдемократската партија смета дека не треба да се стопира изградбата на нови објекти поради бункер кој, според него, може да стане место за собирање на екстремисти.

Неговата позиција е јасна: Берлин не смее да создаде простор што би можел да биде злоупотребен од симпатизери на нацистичката идеологија. Токму затоа, дел од градските власти гледаат на рушењето како на прагматично решение.

Но, противниците на планот тврдат дека проблемот не се решава со бришење на трагите. Напротив, велат дека токму таквите места треба да се претворат во контролиран простор за образование и сеќавање.

„Ова е апсолутно лудило“

Еден од најгласните противници на уривањето е Дитмар Арнолд, претседател на здружението „Берлинско подземје“. Тој смета дека уништувањето на бункерот би било „апсолутно лудило“.

Според него, токму таму се наоѓале последните остатоци од Новата канцеларија на Рајхот, центарот на моќта на нацистичка Германија. Арнолд предлага местото да се зачува и да се претвори во музеј и меморијален простор.

Тој смета дека локацијата може да се уреди во соработка со институции посветени на сеќавањето на Холокаустот и крајот на Втората светска војна. Неговата порака е остра: Германија веќе уништила доволно траги од тешкото минато.

Не станува збор за познатиот Führerbunker

Арнолд нагласува дека ова не е познатиот Führerbunker, туку друг подземен објект од комплексот. Спорниот бункер го користеле вработени во Новата канцеларија на Рајхот, а кон крајот на војната таму функционирала и болница.

Според неговите проценки, зачувани се околу 1.200 квадратни метри подземен простор. Ѕидовите и таваните се дебели околу 1,7 метри, што покажува колку масивна била градбата.

Арнолд тврди дека нови згради би можеле да се изградат над бункерот, без целосно уништување на подземната структура.

Историја што не може лесно да се закопа

Берлинскиот државен совет за заштита на споменици веќе изразил резерви кон идејата за рушење. Во нивното мислење се наведува дека бункерот има значајна историска вредност.

Советот потсетува дека Новата канцеларија на Рајхот била центар на планирање и симбол на режимот што ја турна Европа во катастрофа. Истовремено, просторот сведочи и за неговиот крах.

Затоа се бара детална проценка на состојбата на комплексот и разгледување на можноста бункерот да биде ставен под заштита како културно-историски споменик.