Авторката на „Џејн Ер“ криела тежок проблем што го обликувал нејзиниот гениј

Шарлот Бронте, авторката на легендарниот роман „Џејн Ер“, остана запаметена како една од најсилните книжевни фигури на 19 век. Но зад нејзиниот генијален ум стоела и тивка лична борба за која многумина знаеле многу малку.

Покрај загубите, осаменоста и големата посветеност на пишувањето, Бронте се соочувала и со сериозен проблем со видот. Изразената кратковидост не ѝ го отежнувала само секојдневието, туку влијаела и врз начинот на кој читала, пишувала и го доживувала светот околу себе.

Читала во темнина за да може полесно да ги следи буквите

Во времето кога Шарлот Бронте творела, медицината и офталмологијата биле далеку од денешните можности. Без соодветни очила што би ѝ помогнале нормално да фокусира, таа морала сама да најде начин да продолжи со она без кое не можела да живее: читањето и пишувањето.

Поради слабиот вид, развила необична навика. Се наведува дека најмногу ѝ одговарало да чита во послабо осветлена просторија, па дури и во услови што за многумина би изгледале како речиси целосна темнина.

На прв поглед тоа звучи нелогично. Но кога книгата ја приближувала многу блиску до лицето, намалената светлина го ублажувала отсјајот од хартијата. Контрастот меѓу белата страница и темната околина ѝ помагал полесно да ги следи ситните букви и да го намали напорот што ѝ создавал главоболки.

Слаб вид, но неверојатна книжевна сила

Денешната наука не препорачува читање во полумрак, затоа што тоа може дополнително да ги замори очите и да предизвика сувост, напнатост и пад на концентрацијата. Но во викторијанското време, луѓето со слаб вид често се потпирале на сопствени навики и мали трикови за да си го олеснат секојдневието.

Историчарите на книжевноста забележуваат дека Бронте, додека пишувала писма и ракописи, го држела листот многу блиску до лицето. Нејзиниот ракопис бил ситен, густ и тешко читлив, како да секој збор морал брзо да биде фатен пред да ѝ избега од мислата.

Многумина веруваат дека токму ова ограничување ја насочило кон внатрешниот свет на ликовите. Бидејќи далечните детали не ѝ биле секогаш јасни, нејзиното внимание се свртело кон психологијата, емоциите, тишината, стравовите и скриените мисли.

Затоа „Џејн Ер“ не е само роман со силна приказна, туку дело полно со внатрешен немир, мистична атмосфера и длабоки чувства. Светот на Бронте бил свет на сенки, свеќи, блиски предмети и силни внатрешни гласови.

И покрај физичките пречки, Шарлот Бронте не се откажала од пишувањето. Нејзината посветеност била посилна од ограничувањето со кое живеела, а нејзините дела останале дел од светската книжевност повеќе од еден и пол век.