Весна Љ.
Иако еврокомесарот за климатска акција, Вопке Хукстра, ја промовира нуклеарната енергија како главен и стабилен столб за земјите членки, реномираните научници од Универзитетот во Оксфорд укажуваат на еден клучен безбедносен парадокс. Технологијата на нуклеарните реактори е апсолутно зависна од масивни количини вода неопходна за нивно ладење, ресурс кој во услови на забрзани климатски промени, екстремни суши и глобално затоплување станува сè поредок и покритичен.
Водениот парадокс и заканата за речните екосистеми
-
Вонземјанин
699 ден
524.25 ден
Нуклеарните централи статистички се најголемите потрошувачи на вода меѓу сите конвенционални енергетски извори. Ладењето на реакторите бара непрекинат дотек на студена речна или морска вода, што станува речиси невозможна мисија за време на интензивните летни топлотни бранови низ Европа. Поради енормно зголемената температура на реките и критично нискиот водостој, енергетските оператори во Франција, Унгарија и Романија неодамна беа принудени привремено да го редуцираат производството, па дури и целосно да исклучат одредени реактори. Дополнителен проблем претставува враќањето на претоплата вода назад во речните корита, што претставува директна закана за речниот екосистем, поради што строгите закони ја ограничуваат работата на централите токму во периодите кога побарувачката за струја за климатизација го достигнува својот максимум.
Системска нефлексибилност наспроти обновливите извори
Приврзаниците на оваа технологија континуирано ја промовираат како стабилна базна моќност без директни емисии на јаглероден диоксид. Сепак, аналитичарите од Оксфорд децидно посочуваат дека современите европски мрежи веќе располагаат со исклучително висок удел на обновливи извори, како што се ветерот и сонцето. Главниот предизвик на денешницата не е недостигот на инсталиран капацитет, туку потребата од системска флексибилност и складирање на енергијата. Нуклеарните реактори се дизајнирани да работат континуирано, а нивното ад-хок исклучување и повторно палење е технички исклучително сложено и финансиски неисплатливо. Во моментите кога производството од соларни и ветерни паркови го надминува конзумот, мрежата бележи негативни цени, а нефлексибилните нуклеарки само дополнително го оптоваруваат системот, наместо да го балансираат.
Европската зависност од нуклеарна енергија останува географски длабоко нерамномерно распределена. Апсолутен лидер е Франција, која произведува повеќе од половина од вкупната нуклеарна струја во ЕУ (392 терават-часови), покривајќи речиси 69 отсто од својата национална потрошувачка. Зад неа следат Шпанија (54,1 TWh), Шведска (46,7 TWh) и Финска (32,8 TWh), додека помал удел имаат Чешка, Белгија, Словачка, Бугарија и Словенија. Фокусирањето кон нови нуклеарни проекти бара децении за изградба и огромни буџетски субвенции, а притоа не го решава итното прашање за заштита на електропреносната мрежа од сè почестите климатски екстреми.
„Технологијата е зависна од масивни количини вода за ладење, што во услови на климатски промени и суши создава нов безбедносен парадокс, парализирајќи го производството токму кога струјата е најмногу потребна.“
