Од „одлив на мозоци“ до пресврт: 473.000 Грци се вратија дома

По повеќе од една деценија масовно иселување, Грција бележи пресврт. Од 2023 година во земјата се доселуваат повеќе луѓе отколку што се иселуваат, а според податоците што ги пренесува германскиот „Тагесшпигел“, речиси две третини од Грците кои заминале во последните 15 години веќе се вратиле.

Државата нуди даночни олеснувања, субвенции, посредување за работа и организира регрутациски настани во странство, но истражувањата покажуваат дека семејството, пријателите и квалитетот на животот се многу посилни мотиви за враќање.

Повеќе од 700.000 Грци ја напуштија земјата

За време на должничката криза во 2010-тите, Грција се соочи со еден од најголемите бранови на иселување во поновата европска историја.

Повеќе од 700.000 луѓе ја напуштиле земјата бидејќи не гледале професионална перспектива, а најголем дел заминале во Германија и Велика Британија.

За разлика од претходните миграциски бранови, кога во странство најчесто заминувале неквалификувани работници, овојпат земјата ја напуштале голем број високообразувани млади луѓе, лекари, инженери и други стручњаци.

Невработеноста во кризата достигна 27,5 проценти

На врвот на кризата во 2013 година, стапката на невработеност во Грција достигнала 27,5 проценти.

Кај младите од 15 до 24 години состојбата била уште потешка – дури 65 проценти од оние што барале работа не можеле да најдат вработување.

Во периодот од 2012 до 2019 година, земјата годишно ја напуштале до 56.000 Грци, односно повеќе од 150 лица дневно.

Атина понуди даночни олеснувања за оние што ќе се вратат

Од 2019 година грчката влада започна поактивна политика за враќање на иселените стручни кадри.

Повратниците можат седум години да плаќаат данок на доход само на половина од приходите, додека компаниите под одредени услови добиваат поддршка за да понудат поконкурентни плати.

„Rebrain Greece“ ги поврзува иселениците со работодавачите

Еден од главните инструменти е платформата Rebrain Greece, која функционира како берза за вработување на Грци што размислуваат за враќање.

Кандидатите можат да постават свои профили, а компаниите да објавуваат слободни работни места и директно да контактираат со потенцијални вработени.

Грчките власти организираат и настани во градови со голема дијаспора, меѓу кои Лондон, Амстердам, Њујорк, Диселдорф и Штутгарт.

На еден настан во Лондон дошле над 3.000 заинтересирани

На регрутациски настан во Лондон во мај присуствувале 3.107 заинтересирани лица, а 35 големи грчки компании спроведувале интервјуа за работа.

Најбарани се стручњаци и раководители во ИТ, технологија, финансии, консалтинг и ревизија, но недостиг од кадар има и во енергетиката, фармацевтската индустрија и здравството.

473.000 Грци веќе се вратиле дома

Според министерката за труд Ники Керамеус, во последните 15 години од Грција се иселиле околу 734.000 луѓе.

Од нив, досега се вратиле околу 473.000, односно речиси две третини.

Од 2023 година нето-миграцијата повторно е позитивна, а во 2024 година бројот на повратници бил за околу 20.000 поголем од бројот на иселеници.

Од „brain drain“ кон „brain gain“

Грчката влада смета дека земјата постепено преминува од „одлив на мозоци“ кон „прилив на мозоци“.

Според студијата на ОЕЦД и грчкиот Национален центар за документација, повеќе од половина од повратниците се на возраст меѓу 20 и 39 години.

Околу 60 проценти имаат високо образование, а 47 проценти работат во високо квалификувани професии.

Платите сè уште се голем проблем

И покрај позитивниот тренд, Грција останува значително помалку конкурентна во поглед на платите.

Според податоците наведени во текстот, стручните кадри во просек заработуваат околу 43 проценти помалку од просекот во Европската Унија.

Кај раководните позиции разликата е помала, но и натаму изнесува меѓу 30 и 35 проценти.

Парите не се главната причина за враќање

Истражувањата покажуваат дека економските стимули не се најсилниот мотив за враќање во Грција.

Според истражувањето на Kapa Research, 82 проценти од повратниците ја наведуваат близината до семејството и пријателите како најважна причина.

За 63 проценти важни се медитеранската клима, природата и квалитетот на животот.

Само 16 проценти изјавиле дека даночните олеснувања биле главната причина поради која решиле да се вратат.

Враќањето е важно и поради демографската криза

За грчката влада враќањето на иселениците не е само прашање на пазарот на трудот.

Земјата се соочува и со сериозен демографски проблем, а враќањето на помладите и високообразувани граѓани треба да помогне во стабилизирање на населението, пазарот на трудот и економскиот раст.

Грчкиот пример покажува дека подобрите економски услови и државните поттикнувања можат да помогнат, но кога луѓето одлучуваат дали да се вратат дома, семејството, чувството на припадност и квалитетот на животот често тежат повеќе од самата плата.