Платата веќе не е доволен мотив во Словенија, работодавците се враќаат на југословенскиот модел со станови

Овој неочекуван пресврт на словенечкиот пазар на трудот јасно покажува дека во немилосрдната борба за квалификувана работна сила, традиционалната месечна заработувачка веќе не претставува доволен мотив за задржување на персоналот. Оние граѓани кои своите работни кариери ги започнаа во поранешна СФРЈ добро се сеќаваат на времето кога гигантските фабрики, медицинските центри, училиштата и бројните јавни институции редовно нудеа станови под кирија за своите лојални работници. Ваквиот социјален пристап особено се применуваше со цел да се привлечат стручни кадри во пооддалечените и помалку развиени делови од земјата каде што станбеното прашање претставуваше непремостлива пречка за младите семејства кои тукушто започнуваа со својот самостоен живот и кариера.

Астрономските цени на недвижностите го диктираат враќањето на старите системи

Меѓутоа, по осамостојувањето на државата и целосната транзиција кон пазарната економија, тие некогашни огромни работнички станови, кои претходно беа во ексклузивна сопственост на работодавците или општините, масовно се распродадоа по симболични цени и целосно преминаа во приватна сопственост. Денес, слободниот пазар немилосрдно ги диктира условите, а вртоглавиот раст на цените на недвижностите доведе до алармантна ситуација во која просечниот работник едноставно не може да си дозволи ниту наемнина, а камоли купување на сопствен станбен простор. Токму поради овие причини, дел од најуспешните словенечки компании одлучија да го ревитализираат овој подзаборавен систем од минатото, почнувајќи активно да градат, купуваат или изнајмуваат цели станбени згради наменети исклучиво за нивните вработени, без разлика дали станува збор за домашен персонал или за странски работници кои допрва треба да се интегрираат во општеството.

„При вработување на дефицитарен кадар како што се лекарите од странство, обезбедувањето на службен стан е всушност клучниот фактор за нивно привлекување и трајно задржување во нашите установи“, посочуваат надлежните од Љубљанскиот здравствен центар кој веќе располага со 28 вакви станови.

Демографски промени и наплив на евтина работна сила од Азија

Оваа грчевита борба за човечки ресурси се очекува дополнително да се интензивира во текот на наредниот период. Официјалните статистички податоци покажуваат дека бројот на невработени лица во Словенија континуирано паѓа, достигнувајќи рекордно ниско ниво од само 43.060 граѓани на крајот од месец мај. Поради овој акутен недостиг на локален кадар, работодавците се принудени масовно да увезуваат странски работници, чиј број веќе ја надмина бројката од 150.000 лица, што претставува неверојатни 16 проценти од вкупното работоспособно население во државата. Сепак, демографската структура на овие доселеници драстично се менува; додека порано апсолутно доминираше работната сила од Балканот, сега тие заминуваат во побогатите западноевропски земји, а нивното место рапидно го пополнуваат работници од земјите на Југоисточна Азија кои се подготвени да работат многу потешки физички работи во значително поскромни животни услови.