ПОЛИТИКО ОТКРИВА: Грчката програма за враќање на научниците се претвори во целосно фијаско!

Амбициозниот план за справување со таканаречениот „одлив на мозоци“ се претвори во вистинско фијаско. Оваа ситуација ги остави академските тимови во повеќегодишна неизвесност, без никаква официјална информација за откажувањето на проектот.

Тајно откажана програма од 80 милиони евра

Фокусот на гневот во научните кругови е насочен кон програмата „Верувај во своите ѕвезди“, вредна дури 80 милиони евра. Иако 145 проекти биле официјално одобрени во јули 2025 година по распишаниот конкурс, владата тајно ја отстранила програмата од националниот план, без притоа да ги извести апликантите цели 10 месеци.

„Ова е масовен чекор назад и целосно напуштање на заложбите за закрепнување по финансиската криза“, истакна професорот Аристидес Хацис.

Пантелис Камас од Универзитетот во Атина го лоцираше проблемот во недостатокот на транспарентност и неорганизираната рамка за евалуација, што дополнително поттикнало недоверба. Научникот Петрос Бурас-Валианатос, кој веќе собрал тим од 25 млади експерти од странство, изјави дека недостатокот на комуникација од страна на државата е „најнавредливата работа“ во целиот процес.

Намалени инвестиции во науката и недостиг на стратегија

Иако вкупниот број на повратници во Грција го надминал бројот на заминувања од 2023 година наваму, очигледно е дека не постои сериозна државна политика за привлекување на специјалистите назад во татковината.

• Според прелиминарните податоци, трошоците за наука во земјата се намалиле на загрижувачки 0,51% од БДП минатата година.
• Експертите нагласуваат дека е неопходно формирање на независно тело кое транспарентно ќе ги доделува средствата.
• Се препорачува голем дел од евалуаторите да бидат странски специјалисти за да се избегнат внатрешните притисоци и конфликти на интереси во мала земја како Грција.