Вулкан на Антарктикот исфрла злато: Научниците сè уште немаат конечен одговор

На крајот на светот, во студениот пејзаж на Антарктикот, постои вулкан што звучи како легенда. Планината Еребус не само што чади и крие езеро од вжештена лава, туку од нејзините гасови излегуваат и микроскопски честички од чисто кристално злато.

Научниците ова го забележале уште во истражување објавено во 1991 година во списанието „Geophysical Research Letters“. Според проценките, Еребус секој ден исфрла околу 80 грама златна прашина, која ветерот ја носи низ антарктичкиот воздух, дури и до 1.000 километри од вулканот.

Вулкан што посипува злато врз мразот

Еребус се наоѓа на Росов Остров, во Росовото Море, на околу 1.350 километри од географскиот Јужен Пол. Тој е најјужниот активен вулкан во светот и е еден од ретките што има постојано езеро од лава во кратерот.

Но, вистинската сензација не е само лавата. Во снегот околу кратерот, во гасовите над езерото од лава и во воздухот над Антарктикот, истражувачите пронашле микрометарски честички од елементарно злато.

Под електронски микроскоп тие честички не изгледале како обична прашина. Напротив, имале правилна кристална форма, речиси совршена геометрија и ширина што кај дел од нив достигнувала околу 60 микрометри.

Мистеријата не е златото, туку како излегува

Злато во вулкански емисии не е целосно непозната појава. Траги се откривани кај вулкани како Килауеја на Хаваите, Етна во Италија, Аугустин на Алјаска и Ел Чичон во Мексико.

Разликата е во тоа што кај Еребус златото не се појавува само како хемиска трага, туку како микроскопски кристали. Тоа го прави овој вулкан посебен и сè уште тешко објаснив за науката.

Златото не испарува како вода. Неговата точка на вриење е далеку повисока од температурите во вулканите. Затоа научниците сметаат дека тоа патува врзано во испарливи соединенија со хлор или сулфур, кои можат да постојат во врелите вулкански гасови.

Една теорија вели дека златото се изнесува од лавата преку соединенија со хлор, а потоа, кога гасовите се ладат, се издвојува и кристализира. Друга хипотеза сугерира дека честичките постепено се создаваат на површинската кора од лавиното езеро, па вулканските гасови ги носат нагоре во атмосферата.

И по повеќе од три децении, конечен одговор нема. Еребус останува вулкан што од вжештената длабочина на Земјата испраќа ситна златна прашина врз антарктичкиот мраз.