Падна вицепремиерката на Албанија: Суспендирана Белинда Балуку поради местење тендери

Земјотрес во Тирана, потреси во Скопје: СПАК ја суспендираше вицепремиерката Балуку, истрагата води кон фирми партнери на Дрин Ахмети

Специјалната антикорупциска структура на Албанија (СПАК) зададе еден од најтешките удари врз корупцијата на високо ниво во земјата, суспендирајќи ја од функција моќната вицепремиерка и министерка за инфраструктура, Белинда Балуку. На Балуку ѝ е изречена и мерка забрана за напуштање на земјата, откако обемната истрага открила сериозни индиции за местење на тендери и злоупотреба на службената положба во корист на конкретни градежни компании. Она што го прави овој скандал особено релевантен за македонската јавност е фактот што фирмите кои се во центарот на истрагата во Албанија, „ПЕ-ВЛА-КУ“ и „Ѓока Констракшн“, се длабоко навлезени и во македонскиот бизнис сектор, со директни врски до влијателни политички фигури.

Механизмот на измамата: Како се местеле тендерите за тунелот Логара

Според официјалното соопштение на СПАК, Балуку не дејствувала сама. Таа е обвинета дека во координација со членовите на Комисијата за евалуација на понуди, однапред го дефинирала победникот на профитабилните државни тендери. Конкретно, истрагата се фокусира на изградбата на тунелот Логара и на надворешната обиколница околу Тирана. Обвинителите тврдат дека Балуку создала „неправични предности и привилегии“ за фаворизираните компании.

Истражувачката репортерска лабораторија (ИРЛ) открива дека токму компаниите „ПЕ-ВЛА-КУ“ и „Ѓока Констракшн“ се главните корисници на овие шеми. „Ѓока Констракшн“ првично го добила тендерот за тунелот во 2021 година, а иако постапкатa била поништена, фирмата на крајот сепак ја завршила работата како подизведувач, инкасирајќи милиони од албанскиот буџет. Сличен модел бил применет и за обиколницата во Тирана, каде што била ангажирана „ПЕ-ВЛА-КУ“.

Македонската врска: Партнерите на внукот на Али Ахмети под лупа

Овие компании не се непознати за македонската јавност. ИРЛ потсетува на нивните бизнис активности во земјава, кои често беа предмет на контроверзии. Најзвучната поврзаност е онаа на компанијата „ПЕ-ВЛА-КУ“. Нејзиниот сопственик, Владимир Пјетерѓокај, е директен бизнис партнер на Дрин Ахмети, внукот на лидерот на ДУИ, Али Ахмети. Токму „ПЕ-ВЛА-КУ“, заедно со Дрин Ахмети и „Тхор Индустрис“, станаа сопственици на познатиот деловен центар „Соравија“ во центарот на Скопје, зделка која предизвика бројни прашања во јавноста за потеклото на капиталот.

Додека СПАК во Албанија спроведува апсења и суспензии на највисоко ниво, останува отворено прашањето дали овие сериозни обвиненија против „ПЕ-ВЛА-КУ“ и „Ѓока Констракшн“ ќе бидат сигнал за македонските институции да ги преиспитаат нивните активности и тендери во Македонија. Скандалот во Тирана јасно покажува дека корупцијата и бизнис-мрежите на Балканот не познаваат граници, а расчистувањето во една земја често може да доведе до потреси во соседната.