Помалку од 6 или повеќе од 8 часа сон носат предупредување за организмот

Сонот повторно се најде во центарот на вниманието на научниците, откако нова голема анализа покажа дека и премалку и премногу спиење може да бидат поврзани со побрзо биолошко стареење. Истражувачите анализирале податоци од речиси 500.000 луѓе од британската база UK Biobank и откриле јасен образец: најдобри здравствени показатели имале лицата кои редовно спиеле меѓу шест и осум часа.

Кај оние што спиеле помалку од шест часа или повеќе од осум часа, научниците забележале знаци на побрзо стареење во повеќе делови од организмот. Тоа не значи дека секоја лоша ноќ веднаш го оштетува телото. Но, кога ваквата навика трае подолго, телото може да почне да испраќа сериозни сигнали.

Истражувањето покажува дека сонот не е само одмор. Тој е време кога организмот се обновува, мозокот обработува информации, хормоните се регулираат, а имунолошкиот систем ја враќа својата рамнотежа. Затоа нарушениот сон може да се одрази далеку пошироко отколку што многумина мислат.

Мозокот, срцето и белите дробови се меѓу првите на удар

Научниците користеле таканаречени биолошки часовници на стареење, односно напредни алатки кои проценуваат колку е организмот навистина стар во споредба со календарската возраст на човекот. Во анализата биле вклучени снимки од мозокот, протеини од крвта и различни хемиски маркери во телото.

Во препознавањето на здравствените обрасци помогнала и вештачка интелигенција. Резултатите покажале форма на буквата U. Најдобро поминале луѓето со сон од шест до осум часа, додека кај оние со пократок или подолг сон биле забележани посилни знаци на стареење.

Особено чувствителни се покажале мозокот, срцето и белите дробови. Но, промените не застанале таму. Забрзано стареење било поврзано и со црниот дроб, кожата, метаболичкиот систем и имунолошката одбрана.

Ова ја отвора дилемата која лекарите ја повторуваат со години. Сонот не треба да се гледа како луксуз, туку како основен дел од здравјето. Кога тој постојано е нарушен, организмот може да ја изгуби способноста правилно да се обновува.

Премалку сон носи поголем ризик за телото и психата

Најзагрижувачки податоци се појавиле кај луѓето кои редовно спијат помалку од шест часа. Кај нив била забележана поголема поврзаност со проблеми од областа на менталното здравје, вклучувајќи депресија и анксиозност.

Краткиот сон бил поврзан и со повисок ризик од срцеви заболувања, дијабетес тип 2, дебелина, астма и други респираторни тегоби. Истражувачите забележале врска и со дигестивни проблеми, меѓу кои и рефлукс.

Сепак, научниците предупредуваат дека резултатите треба внимателно да се толкуваат. Студијата покажува поврзаност, но не докажува дека лошиот сон директно го предизвикува забрзаното стареење. Можно е дел од здравствените проблеми истовремено да влијаат и врз квалитетот на спиењето.

И преголемото спиење не се покажало како целосно безопасно. Но, кај долгото спиење постои уште една важна можност. Тоа понекогаш може да биде последица на веќе постоечки здравствени проблеми, а не нивна директна причина.

Златното правило останува исто: Ниту премалку, ниту премногу

Главниот автор на студијата, доцентот по радиологија на Универзитетот Колумбија, Џунхао Вен, истакнал дека резултатите ја потврдуваат важноста на квалитетниот сон за целиот организам. Според него, и премалку и премногу сон се поврзани со побрзо стареење на речиси сите органи.

Ова истражување дополнително ја зацврстува пораката дека добриот сон е клучен за метаболичката рамнотежа, силниот имунитет и нормалното функционирање на телото. Но, научниците бараат дополнителни истражувања за да се утврди точната причина за оваа врска.

Едно сепак станува јасно. Кога станува збор за спиењето, телото најдобро реагира на умереност и редовност. За повеќето возрасни луѓе, опсегот меѓу шест и осум часа изгледа како најстабилна зона за зачувување на здравјето.

Пораката е едноставна, но силна. Ако сонот ви е постојано нарушен, не го игнорирајте. Телото често предупредува тивко, но последиците можат да бидат многу погласни.