Тајните на СФРЈ: Како напуштените тунели на Тито на Млјет станаа хит за туристите

Хрватскиот остров Млјет во туристичкиот свет најчесто се опишува како најзелениот и најмистичниот остров на Јадранското Море. Најголем дел од неговата прекрасна површина е прекриен со густи сочни шуми, а целиот западен дел е строго заштитен како Национален парк. Покрај недопрената природа, солените езера и бројните скриени плажи, островот со векови е познат по своите историски легенди. Постои силно верување дека токму Млјет бил митскиот остров Огигија каде што, според Хомеровата „Одисеја“, преубавата нимфа Калипсо цели седум години го држела во заробеништво грчкиот јунак Одисеј.

Малку познатата воена историја: Стратешкиот штит на Југославија

Поради својата исклучително важна географска позиција на поморските рути, Млјет во минатото привлекувал различни освојувачи и владетели кои оставиле вредни културни траги. Сепак, овој рајски остров крие и една многу помрачна, понова и помалку позната страна од својата мината историја.

Во текот на 20. век, поточно за време на Студената војна, тогашната Влада на Југославија го претвори западнот дел од островот во силно воено упориште. На оваа територија Југословенската народна армија (ЈНА) изгради комплексна и тајна мрежа од подземни воени објекти, тунели и тешки артилериски позиции. Денеска, овие објекти се целосно напуштени и делумно сокриени меѓу високите бори, сведочејќи за времето кога армијата на Јосип Броз Тито имала витална улога во воздушниот и поморскиот надзор на јужниот Јадран.

Лавиринти во карпите на Спарожни Рт ─ зачуван само еден топови на шини

Во непосредна близина на живописното рибарско село Помена, на локалитетот познат како Спарожни Рт, се наоѓа најатрактивната некогашна крајбрежна артилериска батерија на ЈНА. Целиот овој воен мега-комплекс се состои од:

• Долги подземни ходници и тунели директно вдлабени и исклесани во цврстите карпи;
• Скриени простории за војниците, магацини за муниција и командни пунктови;
• Специјални отвори и бункери од каде се набљудувал непријателот.

Поради стратешката поставеност, ова место служело за тотална контрола на сите трговски и воени бродови што влегувале во територијалните води. Во минатото, тука биле монтирани четири моќни воени топови поставени на специјални железнички шини за брзо маневрирање, но по повлекувањето на војската во 90-тите години, денес е сочуван и видлив само еден од нив.

🥾 Нова атракција за авантуристите: Иако природата полека си го зема своето и вегетацијата постепено ги прикрива влезовите во подземјето, овој напуштен социјалистички комплекс стана вистински магнет. Покрај заљубениците во воената и модерната историја, локалитетот на Спарожни Рт секојдневно привлекува стотици љубопитни туристи и истражувачи кои сакаат со батериски ламби да го откријат најмистериозниот сокриен агол на Млјет.