„Албанија не е на продажба“: Како проектот на Џаред Кушнер ја запали „Фламинго револуцијата“

На прв поглед, соседна Албанија деновиве е арена на масовен еколошки протест. Улиците во Тирана се преплавени со илјадници граѓани кои во рацете носат симболични розови фламинга, барајќи итно стопирање на изградбата на мега-луксузен туристички комплекс на крајбрежјето. Проектот е директно поврзан со инвестицискиот фонд на Џаред Кушнер, зет на американскиот претседател Доналд Трамп. Сепак, како што редовно се случува во нашиот регион, екологијата е само врвот на ледениот брег. Зад паролите „Албанија не е на продажба“ се крие длабок, акумулиран гнев против моделот на владеење во кој обичните граѓани се сведени на неми статисти во сопствената држава.

Кога развојот станува туѓ проект: Граѓаните одбиваат да бидат пасивни субјекти

Суштината на овој револуционерен отпор не е омразата кон странскиот капитал, модерните хотели или економскиот развој. Проблемот лежи во начинот на кој се носат одлуките. Проектите за локациите Сазан и Звернец, поточно уништувањето на заштитените мочуришта кај Звернец, беа протуркани преку ноќ – со нула транспарентност, со крајно ограничени или фиктивни јавни консултации и со експресно забрзани административни процедури од страна на централната власт. Граѓаните со право се револтирани бидејќи за судбината на сопственото национално богатство дознаваат дури откако договорите во високите политички кабинети се веќе запечатени. „Фламинго револуцијата“ е автентичен бунт против практиката луѓето да бидат третирани како пасивни набљудувачи на одлуки донесени од отуѓени центри на моќ.

Балкански синдром на „завршена работа“ и силен шамар за бирократите во Брисел

Оваа албанска лекција е исклучително важна и за Македонија, бидејќи го отсликува добро познатиот балкански авторитарен матрицис. Со децении, владите во регионот ги претставуваат крупните инфраструктурни и урбанистички зафати како „готова работа“ пред која јавноста мора само да аплаудира. Секој што ќе се одважи да постави прашање веднаш се етикетира како кочничар на прогресот, политички мотивиран или недоволно паметен за да ја разбере „големата слика“. Но, овој бран испраќа и непријатна порака до Брисел, кој постојано ја фали Тирана како лидер во евроинтеграциите. Вистинскиот демократски напредок не се мери со штиклирање на наметнати бирократски поглавја, туку со реалното политичко достоинство на граѓаните кои бараат свое место на масата каде се крои иднината на нивната татковина.