Историско збогување на Гутереш: Шефот на ОН побара две држави за Израел и Палестина и итен крај на војните

Решение со две држави и апел за мир

Говорот на Гутереш, чиј втор петгодишен мандат официјално завршува на 31 декември, беше пречекан со долг аплауз од делегатите. Особено поздравен беше неговиот повик за решавање на израелско-палестинскиот конфликт преку моделот на две држави. Осврнувајќи се на растечката криза на Блискиот Исток, тензиите во Црвеното Море и Ормускиот Теснец, тој упати недвосмислен апел за деескалација.

„Ајде заедно да испратиме јасна порака од оваа сала: борбите мора да престанат. Хуманитарната помош мора да се одвива непречено. Правата и слободите на пловидба мора целосно да се обноват во согласност со меѓународното право“, порача тој од говорницата.

Контрола на вештачката интелигенција и климатска правда

Поранешниот португалски премиер ја искористи можноста да алармира за ризиците од неконтролираниот развој на новите технологии. Тој побара воспоставување мултилатерална рамка за веродостоен и независен надзор на вештачката интелигенција, потенцирајќи дека земјите кои ја предводат оваа револуција мора да ги споделуваат информациите за безбедносните ризици.

Во однос на климатската криза, Гутереш остана доследен на својот став, повторувајќи дека „загадувачите мора да платат“ за штетата што ја нанесуваат на планетата.

Реформи на застарениот систем на ОН

Зборувајќи за самата организација, тој призна дека глобалните институции се соочуваат со огромни тешкотии и притисоци. Гутереш нагласи дека сегашните механизми „сè уште ги одразуваат односите на моќ и интересите на една ера што во голема мера е минато“.

На овој голем дипломатски собир во Њујорк присуствуваат околу 130 светски лидери, но забележително беше отсуството на претседателите на Кина, Јужна Африка, Индија и Германија. Со овој говор, Гутереш симболично се прости од лидерите со кои соработуваше во текот на неговиот десетгодишен мандат.