Се отвора ли нов фронт во Иран, Курдите сè уште не влегоа, но ризикот е огромен

Борбите на Блискиот Исток стануваат сè пожестоки, а новата закана не доаѓа само од небото. Сега сè погласно се отвора и прашањето за можен копнен фронт, особено долж иранската граница со Ирак, каде расте нервозата околу иранско-курдските вооружени групи. Но клучната разлика е важна: не станува збор за веќе отворена курдска офанзива, туку за сериозни разговори и подготовка на сценарија што би можеле да го турнат конфликтот во уште поопасна насока.

Иранската Револуционерна гарда очигледно не чека. Притисокот врз пограничниот појас расте, а Техеран јасно покажува дека ја гледа таа зона како потенцијална точка на пробив. Во ваква атмосфера, секое движење на границата со Ирак веднаш се чита како можна најава за поширока копнена ескалација.

Во исто време, американските и израелските напади продолжуваат, а Техеран возвраќа со нови закани и пораки дека војната нема брзо да заврши. Ова веќе не е конфликт со краток здив. Ова е пресметка што секој ден добива нова тежина, нова географија и нови актери што се вртат околу работ да се вклучат подиректно.

Токму затоа, најопасниот дел во оваа фаза не е само она што веќе се случува. Најопасно е она што сè уште се подготвува. А можниот курдски фронт е токму таква закана.

Курдите сè уште не се отворен фронт, но се сериозен ризик

Во моментов, најреално е да се каже дека постојат разговори и сериозни контакти, а не дека Курдите веќе влегле во војната како формално активен копнен сојузник. Тоа е важна разлика. Затоа што едно е политичка и разузнавачка подготовка. Сосема друго е отворен упад и борба на терен.

Но и само разговорите се доволно запаливи. Ако тие прераснат во реална акција, Иран ќе се соочи со нов внатрешен и пограничен притисок во момент кога веќе е под жестоки воздушни удари. Тоа би можело драматично да ја прошири кризата.

Токму затоа Техеран реагира нервозно и брзо. Затоа што во ова сценарио не се плаши само од надворешен удар, туку и од внатрешно растегнување на фронтот.

Франција се движи во одбрана, не во отворена офанзива

Француската авијација навистина е поактивна во регионот, но нејзината улога не треба да се претвора во поголема приказна од она што е потврдено. Француските авиони дејствувале за да пресретнуваат дронови и да ги штитат партнерите, особено во зоната на Обединетите Арапски Емирати.

Тоа е сериозен воен потег, но во суштина е одбранбен. Не станува збор за јасно потврдено француско приклучување кон офанзивна кампања врз Иран. А во ваква криза, ваквите разлики се клучни.

Секое претерување во описот на нечија улога само ја зголемува паниката и ја замаглува реалната карта на конфликтот.

Техеран испраќа тврда порака, но и самиот е под огромен притисок

Иран и натаму тврди дека нема да преговара и дека војната нема да заврши брзо. Тоа е очекувана порака во ваков момент, особено кога режимот сака да делува цврсто пред домашната јавност и пред своите сојузници.

Но зад таа тврда реторика стои и видлив притисок. Воздушни удари, внатрешна неизвесност, можен наследнички процес и растечка загриженост од нови фронтови. Тоа значи дека иако Иран зборува со сила, истовремено е принуден да гаси повеќе пожари одеднаш.

Токму таа комбинација е опасна. Кога држава е под силен притисок, но сака да изгледа непоколебливо, тогаш шансата за уште поостри потези дополнително расте.

Европа и Западот не се сосема на иста линија

Додека некои западни партнери засилуваат одбранбени и воени активности, други јавно предупредуваат дека ескалацијата може да предизвика глобална катастрофа. Токму таму се гледа дека и покрај формалните сојузништва, не постои целосно единствен тон околу тоа колку далеку треба да оди оваа војна.

Тоа важи и за Европа. Дел од државите испраќаат поддршка, дел повикуваат на воздржаност, а дел отворено одбиваат да бидат дел од поширока офанзива. Тоа значи дека фронтот не е поделен само меѓу Иран и неговите противници. Поделби има и меѓу самите западни партнери.

Најточно кажано, кризата се шири, Курдите сè уште не се формално отворен фронт, но можат брзо да станат таков. А токму таа неизвесност ја прави сегашната фаза една од најопасните досега.