Турција размислува за Ф-16 на Кипар, островот влегува во нова фаза

Кипар станува сè почувствителна безбедносна точка во источниот Медитеран, откако по грчкото воено засилување се појавија информации дека и Турција размислува да распореди Ф-16 на островот. Според Ројтерс, повикувајќи се на извор од турското Министерство за одбрана, Анкара ја разгледува можноста да испрати авиони во северниот дел на Кипар како дел од поширок план за јакнење на безбедноста на самопрогласената Турска Република Северен Кипар.

Информациите што кружат во регионалните медиуми велат дека се разгледува распоредување на четири ловци Ф-16 на аеродромот Ерџан. Важно е да се нагласи дека формулацијата засега е „се разгледува“, а не конечна потврдена одлука за трајно стационирање.

Потегот доаѓа по грчкото засилување на островот

Турската пресметка доаѓа веднаш откако Грција веќе распореди четири Ф-16 во базата Андреас Папандреу кај Пафос, а во морскиот појас околу Кипар испрати и фрегати, меѓу кои се споменуваат „Кимон“ и „Псара“. Атина овие потези ги претставува како одбранбена поддршка на островот во услови на растечка регионална нестабилност.

Според кипарски и грчки извори, грчкото распоредување следеше по нападот со дрон врз британската база Акротири, што дополнително ја подигна нервозата на островот и го претвори Кипар во една од точките каде што се судираат регионалните безбедносни интереси.

Тензии, но и обид за координација

И покрај новите безбедносни движења, интересно е што Анкара засега не реагираше остро на грчкото распоредување. Напротив, во исто време продолжуваат и одредени контакти во рамки на мерките за градење доверба меѓу двете земји, што покажува дека и покрај високата тензија, каналите за комуникација не се целосно прекинати. Дел од регионалните извештаи наведуваат и можна посета на грчка воена делегација во Турција во тој контекст, но тоа не е јавно детално разработено од официјалните институции.

Во пошироката слика, НАТО веќе ја засили својата противракетна готовност откако неделава беше пресретната ракета од Иран насочена кон Турција, а генералниот секретар Марк Руте изјави дека прашањето за активирање на член 5 не е на маса, иако Алијансата останува во висока приправност.

Кипар станува симбол на пошироката регионална нервоза

Сè ова значи дека Кипар повеќе не е само остров со стар замрзнат спор, туку и активна безбедносна точка во време кога конфликтот поврзан со Иран се шири низ регионот. Ако и Турција навистина ги испрати своите Ф-16, островот ќе стане уште поочигледен симбол на новата воена концентрација во источниот Медитеран, каде секој нареден потег има и воена и политичка тежина.