УЛТИМАТУМ ОД 15 ТОЧКИ: Трамп му понуди на Иран излез од војната, но условите се жестоки

Вашингтон ја стави својата „конечна понуда“ на маса во обид да го сопре воениот оган на Блискиот Исток. Според информациите на „Њујорк Тајмс“ и израелскиот „Канал 12“, администрацијата на Доналд Трамп преку посредство на Пакистан му доставила на Иран детален план од 15 точки за целосен прекин на непријателствата. На овој 25 март 2026 година, додека светот со страв ги следи воените маневри во Персискиот Залив, овој дипломатски документ се смета за последна шанса за избегнување на тотална регионална војна.

Клучниот предлог вклучува едномесечно примирје, период во кој Техеран би требало да ги разгледа строгите барања на САД. Првите пет точки од планот се најригорозни и се насочени директно кон нуклеарниот сектор на Иран. Вашингтон бара итно и трајно прекинување на сите обиди за стекнување нуклеарно оружје, предавање на комплетното збогатено нуклеарно гориво на меѓународната заедница и целосно демонтирање на клучните нуклеарни инсталации кои беа мета на напади изминатиот месец.

Ормуз и регионалната поддршка: Условите на Трамп

Покрај нуклеарното разоружување, планот наметнува и тешки геополитички отстапки. Иран ќе мора веднаш и безусловно да го отвори Ормускиот Теснец за меѓународна пловидба, со што би се деблокирал извозот на 20% од светските фосилни горива. Дополнително, Техеран се повикува да ја прекине сета финансиска и воена поддршка за групите како Хезболах и Хамас, како и да прифати строги ограничувања за бројот и дострелот на своите балистички ракети – арсеналот кој досега беше главниот адут на иранската одбрана.

За возврат, Вашингтон нуди „морков“ во вид на целосно укинување на меѓународните економски санкции и поддршка за иранската цивилна нуклеарна програма под строг меѓународен надзор. Интересно е што во планот од 15 точки не се споменува промена на режимот во Иран, што аналитичарите го толкуваат како обид на Трамп да му понуди на Техеран достоинствен излез од кризата без страв од внатрешно уривање на власта.

Дипломатски коцки на 25 март

Иако Белата куќа сè уште не го потврдила официјално овој документ, неговото протекување во јавноста сугерира дека Пакистан успешно ја одиграл својата улога на мост меѓу двете завојувани страни. Сепак, скептицизмот останува голем. Израелските служби проценуваат дека барањето за предавање на нуклеарното гориво е „црвена линија“ која Техеран тешко ќе ја помине, особено по големите загуби што ги претрпе во изминатите три недели од операцијата „Епски гнев“.

На овој 25 март 2026 година, судбината на Блискиот Исток виси на тенок конец. Доколку Иран го прифати едномесечното примирје, тоа би значело итно запирање на бомбардирањата и стабилизација на светските пазари. Но, ако ајатолахот го одбие планот од 15 точки, Вашингтон веќе најави дека е подготвен за „уште посилни напади“. Оваа среда е денот кога дипломатијата се трка со времето, додека планот од 15 точки лежи на преговарачката маса во Исламабад како тестамент за мирот или како најава за конечната пресметка.