Хрватска отвора врати за 80.000 странски работници: без нив економијата веќе не може да дише

Хрватска повеќе не прашува дали ѝ требаат странски работници. Прашањето сега е колку брзо може да ги внесе во системот, да ги смести, да ги задржи и да ги интегрира. Бројките веќе ја кажуваат целата приказна.

Во првите пет месеци од оваа година, во Хрватска се издадени повеќе од 80.000 дозволи за престој и работа. Најмногу работници се бараат таму каде што недостигот одамна не е сезонски проблем, туку хронична болка на економијата: туризам, угостителство, градежништво, индустрија, транспорт и трговија.

Хрватската стопанска комора одржа семинар за новите обврски на работодавачите при вработување странски работници. На настанот присуствувале 140 претставници од повеќе од 75 компании, институции и агенции за вработување.

Пораката е јасна: странската работна сила повеќе не е привремена лепенка. Таа станува еден од столбовите на хрватскиот пазар на труд.

Нови правила за работници, но и за газдите

Новата регулатива за престој на државјани на трети земји е во сила од април, а измените на Законот за странци стапија во сила во јуни. Со нив се менуваат правилата за издавање и продолжување дозволи за престој и работа, како и за промена на работодавач или занимање.

Но, овој пат фокусот не е само на работниците. Под лупа влегуваат и работодавачите. Тие ќе имаат обврски поврзани со сместување, електронска комуникација со институциите и постепено спроведување мерки за интеграција.

За одредени категории работници ќе се бара и познавање на хрватскиот јазик. Затоа што работник кој не го разбира системот тешко може да стане стабилен дел од него.

Од Хрватската стопанска комора велат дека целта е поголема правна сигурност, поефикасно работење на компаниите и подобра интеграција на странските работници. Тоа веќе не е само административно прашање, туку прашање на конкурентност на целата економија.

Црна листа за неодговорните работодавачи

Хрватска воведува и построги мерки за работодавачите кои ги прекршуваат правилата. Наместо шест месеци, тие ќе остануваат една година на таканаречената црна листа.

Во тој период нема да можат да добијат дозволи за вработување нови странски работници. Но, веќе издадените дозволи нема автоматски да се укинуваат, со што се заштитуваат работниците кои веќе се вработени.

Сезонските дозволи исто така добиваат нова тежина. Според хрватските власти, рокот за сезонски дозволи ќе биде продолжен, бидејќи целта е да се задржи квалитетна сезонска работна сила.

Бројките покажуваат дека моделот веќе се менува. Над 32.000 дозволи се издадени за нови вработувања, а речиси ист број е одобрен за продолжување на постојните дозволи.

Хрватска одамна не се потпира само на домашната работна сила. Од хотелите на Јадранот до градилиштата, фабриките, камионите и продавниците, странските работници веќе се дел од секојдневниот ритам на економијата.