Поранешен американски адмирал: Трамп има три лоши опции за Иран

Пензионираниот американски адмирал Џејмс Ставридис, поранешен врховен командант на НАТО за Европа, оцени дека Доналд Трамп има три можни опции по новата американска воена акција против Иран.

Неговата анализа доаѓа по новиот бран американски удари врз ирански цели, изведени како одговор на нападите врз комерцијални бродови во Хормушкиот теснец. Токму овој морски коридор повторно стана најчувствителната точка во глобалната енергетска безбедност.

Прва опција: повлекување

Според Ставридис, првата можност е Трамп целосно да се повлече и да се откаже од понатамошен притисок. Но тој ова го оцени како многу лоша идеја, бидејќи би можело да биде сфатено како слабост во момент кога Иран ја тестира американската решителност.

Таквиот потег би можел да испрати порака дека нападите врз трговските бродови не носат сериозни последици. За Вашингтон, тоа би било ризично, особено кога станува збор за слободната пловидба низ Хормушкиот теснец.

Втора опција: голема воена ескалација

Втората опција, според поранешниот командант на НАТО, е почеток на масовни и многу посилни напади врз Иран. Тоа би значело сериозно проширување на конфликтот и многу поголем ризик за целиот регион.

Ова сценарио носи најмногу опасности. Секој поголем удар може да предизвика одговор од Техеран, нови напади врз американски бази или сојузници и нов шок на светските пазари на нафта.

Трета опција: зголемен, но контролиран притисок

Третата опција е постепено зголемување на нападите и притисокот, со цел Иран да биде принуден да се однесува поумерено. Ставридис смета дека ниту една од трите опции не е идеална, но токму тука клучна може да биде економската компонента.

Според него, најважното прашање е колку вистински притисок може да се изврши врз иранската економија. Во таа насока, САД веќе ја вратија санкциската политика кон иранската нафта, што веднаш предизвика раст на цените на пазарите.

Хормушкиот теснец како глобален нерв

CENTCOM соопшти дека нападите биле насочени кон ирански воени капацитети поврзани со воздушна одбрана, надзор, командување и поморски сили на Револуционерната гарда. Според Reuters, биле погодени повеќе од 80 цели, а меѓу нив и десетици мали бродови поврзани со ИРГЦ.

Иран, пак, ги осуди американските удари како агресија и најави можен одговор. Guardian објави дека Техеран ги обвини САД за прекршување на договорот за деескалација, додека Вашингтон тврди дека реагирал поради нападите врз три комерцијални пловила.

Трамп меѓу сила, дипломатија и ризик

Трамп претходно изјави дека САД или ќе постигнат договор со Иран или ќе ја „завршат работата“, што дополнително ја подигна тензијата. За неговата администрација, предизвикот е како да се покаже сила без конфликтот да излезе од контрола.

Анализата на Ставридис ја покажува тежината на моментот: секоја опција има цена. Повлекувањето може да изгледа како слабост, масовната ескалација може да го запали регионот, а контролираниот притисок бара време, нерви и внимателна дипломатија.

Регион што повторно стои на работ

Хормушкиот теснец не е обична морска рута. Низ него минува огромен дел од светската енергија, па секој напад, санкција или воена акција веднаш станува глобална економска вест.

Затоа следниот потег на Трамп ќе се следи не само во Вашингтон и Техеран, туку и во Брисел, Анкара, Доха, Ријад и на светските берзи. Во оваа криза, еден погрешен чекор може да биде доволен за нова воена и нафтена бура.