Сите осум случаи се тешки, но вирусот не станал поопасен: Даниловски ја објасни вистинската слика

Информацијата дека сите осум регистрирани случаи на Западнонилска треска во Македонија имале тешка, невроинвазивна форма може да создаде погрешна слика, предупредува епидемиологот Драган Даниловски.

Според него, тоа не значи дека вирусот предизвикува тешка болест кај секој заразен, ниту дека станал поагресивен.

Причината е едноставна – во официјалната статистика најчесто завршуваат пациентите со најизразени симптоми. Голем број лица ја минуваат инфекцијата без симптоми или со лесна клиничка слика и никогаш не се тестираат.

Најголемиот број заразени немаат симптоми

Даниловски потсетува дека околу 80 проценти од инфицираните немаат никакви симптоми.

Кај приближно 20 проценти се развива полесна форма на болеста, со симптоми како покачена температура, главоболка, замор и болки во телото.

Тешката невроинвазивна форма, која може да го зафати мозокот и нервниот систем, се јавува кај помалку од еден процент од заразените.

Поради тоа, осумте официјално потврдени случаи не ја прикажуваат целосната епидемиолошка состојба.

ОСУМ СЛУЧАИ НА ЗАПАДНОНИЛСКА ТРЕСКА: ШТО НАВИСТИНА НИ КАЖУВААТ БРОЈКИТЕ?

Во Македонија досега се регистрирани осум случаи на Западнонилска треска. Сите регистрирани пациенти имале тешка, невроинвазивна форма на болеста, со зафаќање на централниот нервен систем.

Оваа информација заслужува малку подлабоко епидемиолошко разгледување.

Осум тешки случаи? Но, осум од колку вкупно инфекции?

Тоа е прашањето што бројката сама по себе не може да го одговори.

Кај инфекцијата со вирусот на Западен Нил, околу 80 проценти од инфицираните воопшто немаат симптоми. Кај приближно 20 проценти се јавува фебрилна болест, најчесто со релативно лесен тек. Тешката невроинвазивна форма се развива кај помалку од еден процент од инфицираните, а ризикот расте со возраста и кај лица со одредени хронични заболувања и нарушен имунитет.

Токму тешките случаи имаат најголема веројатност да стигнат до болница, да бидат лабораториски испитани и да влезат во официјалната статистика. Асимптоматските инфекции остануваат невидливи, а дел од лесните случаи веројатно никогаш нема да бидат препознаени како Западнонилска треска.

Оттука, осумте регистрирани тешки случаи се видливиот врв на епидемиолошката „санта мраз“. Под површината останува непознат број асимптоматски инфекции, лесни или неспецифични форми што не биле препознаени како Западнонилска треска, како и случаи кај лица кои воопшто не побарале лекарска помош.

Без горново објаснување, објавените информации во медиумите дека „сите регистрирани случаи имале тешка, невроинвазивна форма на болеста“ лесно може да бидат погрешно прочитани како: „Западнонилската треска кај нас предизвикува тешка болест кај сите заразени“. И дека штом е така, логично, вирусот станал поагресивен.

Што, се разбира, не е точно.

Од особено епидемиолошко значење е и фактот што најголемиот дел од досега регистрираните случаи се автохтони. Тоа потврдува дека вирусот ова лето циркулира локално во природниот циклус птици–комарци и дека постои изложеност на населението.

Во оваа фаза најважни се засилениот епидемиолошки и ентомолошки надзор, следењето на активноста на вирусот, систематската контрола на комарците и личната заштита од убоди.

Значи, во епидемиологијата изолирана бројка сама по себе не значи ништо! Таа е почеток на анализата. Нејзиното вистинско значење го добиваме дури кога ќе прашаме од која популација произлегува, како е регистрирана и што останало невидливо зад неа.

За поширокиот контекст на Западнонилската треска и другите заболувања што се пренесуваат со вектори, на 6 јули објавив подетална анализа: „Како климатските промени и векторите ја менуваат епидемиологијата на заразните болести“.

Само врвот на епидемиолошката санта мраз

Според Даниловски, регистрираните пациенти се само „врвот на епидемиолошката санта мраз“.

Зад нив најверојатно постои непознат број асимптоматски и лесни инфекции. Тие не се препознаваат како Западнонилска треска и не влегуваат во официјалните извештаи.

Токму затоа статистиката во која сите потврдени случаи се тешки не смее да се толкува како доказ дека секој заразен развива сериозна болест.

Најголемиот дел од случаите се локални

Особено важно е што најголемиот број досега регистрирани случаи се автохтони. Тоа значи дека заразувањето се случило во Македонија, а не при престој во странство.

Овој податок покажува дека вирусот летово локално циркулира во природниот циклус птици–комарци.

Комарците се заразуваат при хранење од инфицирани птици, а потоа вирусот може да го пренесат на луѓето преку убод.

Потребни се надзор и контрола на комарците

Даниловски посочува дека во оваа фаза се неопходни засилен епидемиолошки и ентомолошки надзор, како и редовно следење на активноста на вирусот.

Потребна е и систематска контрола на популацијата на комарци, особено во подрачјата каде што се регистрирани заболени лица.

Граѓаните можат да го намалат ризикот со употреба на средства против комарци, носење облека што покрива поголем дел од телото и поставување заштитни мрежи на прозорците.

Важно е и редовно да се отстранува застоената вода од дворовите, саксиите, садовите и другите места каде што комарците можат да се размножуваат.