Над 8.000 заразени и скоро 4.000 жртви

Според официјалните владини податоци објавени во понеделникот, бројот на потврдени случаи на ебола во ДР Конго за првпат ја надмина границата од 8.000 заболени. Најновиот извештај од надлежните институции за јавно здравје покажува вкупно 8.067 регистрирани случаи, при што дури 3.901 лице ја загубиле животната битка.

Епидемијата е предизвикана од специфичниот сој Bundibugyo на вирусот ебола, што ја прави најопасната и најсмртоносна криза од овој тип со која се соочила земјата, надминувајќи ја дури и тешката епидемија од периодот 2018–2020 година.

Глобални размери и историски контекст

Според обемот и бројот на заболени, оваа здравствена криза во ДР Конго е втора по големина во историјата на глобално ниво.

На врвот на листата останува само катастрофалната епидемија во Западна Африка од периодот 2014–2016 година, кога во Гвинеја, Либерија и Сиера Леоне беа заразени повеќе од 28.600 луѓе, а над 11.000 починаа.

Локалните здравствени служби и меѓународните организации вложуваат максимални напори за сузбивање на ширењето на вирусот и стабилизирање на состојбата на терен.

The post Катастрофална биланс во ДР Конго: Речиси 50 отсто смртност во најсмртоносната епидемија на ебола во историјата на земјата appeared first on Навалица.

Пречек со песната „Цело Врање“ и полициски кордон

Студентите, кои веќе повеќе од една година организираат масовни протести барајќи одговорност за трагедијата на железничката станица во Нови Сад, на 17 септември тргнаа на десетдневна велосипедска тура низ земјата. Во Врање тие беа пречекани од голем број граѓани кои ја славеа и неодамнешната оставка на претседателот Александар Вучиќ.

За време на пречекот, еуфоричната атмосфера ја одбележа песната „Цело Врање“, која повеќепати се пуштала од разгласите. Во непосредна близина се собрале и симпатизери на владејачката Српска напредна странка (СНС), а двете спротивставени групи ги раздвојувал силен полициски кордон за да се спречат инциденти.

Интересната приказна зад настанот на песната

Песната „Цело Врање“, која денес важи за неофицијална химна и задолжителен дел од свадбите и веселбите на југот на Србија, настана сосема случајно во 1995 година. Тогашниот музички уредник Небојша Димчиќ ја поканил Благица Павловска на гости во заедничката емисија на Радио Врање и Радио Гњилане.

Како знак на почит кон домаќините, Павловска донела специјален препев на српски јазик на нејзиниот голем хит „Цело Скопје“. Иако била емитувана само како демоверзија, слушателите масовно се јавувале, а локалните музичари веднаш ја симнувале на аудиокасети за да ја свират викендите.

Поради огромната популарност, Благица Павловска во 1998 година ја официјализираше песната со нејзино издавање на албум, оставајќи траен белег во музичката култура на овој регион.

Политички контекст и претстојни избори

Овој жежок политички момент се случува во сенка на големи промени во Србија. По повеќегодишни притисоци и протести предизвикани од уранивењето на настрешницата во Нови Сад во ноември 2024 година (каде загинаа 16 лица), Александар Вучиќ поднесе оставка за да ја предводи листата на СНС на вонредните парламентарни избори закажани за 25 октомври, додека функцијата в.д. претседател привремено ја презеде Ана Брнабиќ.

The post Славење со хит на Благица Павловска: Во Врање со песната „Цело Врање“ дочекани студентите и оставката на Вучиќ appeared first on Навалица.

Забрзување на процесот на проширување

Според наводите на двајца високи претставници на Европската комисија, целта на овие патокази е да се забрза повеќедеценискиот процес на проширување. Овој нов пристап треба да им обезбеди еден вид гаранција на земјите кандидати дека ќе бидат примени во Унијата доколку ги спроведат клучните реформи.

Портпаролот на Европската комисија потврди дека новите планови ќе претставуваат „пат кон завршување на пристапните преговори“. Патоказите конкретно ќе содржат:

• Попрецизно утврдување на реформите што секоја земја мора да ги спроведе.
• Индикативни рокови за завршување на преговарачките поглавја, односно кластерите.
• Конкретни приоритети и резултати за најнапредните кандидати.
• Можност за постепена интеграција во одредени области на ЕУ и пред формалното членство.

Нова политика и „есен на проширувањето“

Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, веќе најави насочена поддршка за оние земји кандидати „кои постигнале најголем напредок“. Овој предлог е дел од пошироката ревизија на европската политика кон земјите кои сакаат да ѝ се приклучат на Унијата, а за чиј почеток ќе биде потребна согласност од сите сегашни земји членки.

Според најавите, предлогот за ревизија ќе им биде претставен на највисоките претставници на ЕУ на 6 октомври. Фон дер Лајен и еврокомесарката за проширување Марта Кос ќе предложат и измени во внатрешното функционирање на ЕУ, вклучувајќи заштитни механизми и преодни периоди за новите членки.

Лидерите на ЕУ ќе разговараат за овие внатрешни реформи и за проширувањето на самитот во Брисел на 15 и 16 октомври. Еврокомесарката Кос изрази надеж дека предложените промени ќе доведат до „есен на проширувањето“, по години на побавен напредок во овој стратешки процес.

The post „Политико“: ЕУ подготвува специјални патокази за забрзано членство на Црна Гора, Украина, Молдавија и Албанија appeared first on Навалица.

Претседателска оставка и трка за премиерската функција

Обраќајќи им се на своите поддржувачи пред зградата на претседателството во Белград, Вучиќ изјави дека неговата администрација успеала да ги зачува мирот и стабилноста за време на неговиот деветгодишен мандат. Иако неговиот редовен претседателски мандат требаше да истече следната година, тој ја најави својата намера за повлекување уште во јуни, а сега влегува во трка за премиерската позиција на претстојните парламентарни избори во октомври.

Според уставот на Србија, претседателските избори мора да се одржат најдоцна три месеци по поднесувањето на оставката. Вучиќ појасни дека гласањето за нов шеф на државата ќе се одржи повеќе од еден месец по предвремените парламентарни избори, кои беа распишани како директен одговор на бранот протести поттикнати од трагедијата на железничката станица во Нови Сад во ноември 2024 година.

Помилувања и преземање на функцијата од Брнабиќ

До изборот на нов претседател на државата, функцијата вршител на должноста официјално ќе ја извршува претседателката на парламентот, Ана Брнабиќ.

Паралелно со оставката, Вучиќ ги искористи своите уставни овластувања за да помилува вкупно 49 лица, меѓу кои 23 студенти, но и партиски лојалисти.

Политичкиот фронт на претстојните избори

На претстојните парламентарни избори, политичкото движење предводено од Вучиќ и Српската напредна партија (СНС) ќе се соочи со силна опозициска конкуренција. Како главни противници се издвојуваат антикорупциското движење „Студентите победуваат“ и коалицијата на прозападните опозициски партии позната како „Европска Србија“.

The post Вучиќ поднесе оставка: Србија двапати ќе оди на избори до крајот на годината appeared first on Навалица.

Пренасочување поради оштетен нафтовод

Прелиминарните податоци укажуваат дека Саудиска Арабија била принудена да пренасочи значителен дел од својот извоз подалеку од пристаништето Јанбу на Црвеното Море. Оваа одлука доаѓа откако еден од клучните нафтоводи претрпел оштетувања во неодамнешни напади.

Како резултат на тоа, се очекува Саудиска Арабија, која е најголем извозник во регионот, овој месец да испорача околу 5,4 милиони барели дневно. Ова претставува огромен скок во споредба со августовските податоци, кога извозот изнесуваше само 2,446 милиони барели дневно.

Раст преку Рас Танура и Ормутскиот теснец

Испораките од пристаништето Рас Танура во Заливот доживеаја енормен пораст, достигнувајќи приближно 3,6 милиони барели дневно во септември, наспроти скромните 929.000 барели во август.

„Податоците од компанијата „Kpler“ покажуваат дека минатата недела низ Ормутскиот теснец поминале вкупно 19 големи танкери за сурова нафта, при што секој превезува околу два милиони барели. Овие бројки не ги вклучуваат пловилата кои пловат со исклучени транспондери за да избегнат откривање.“

И покрај ваквото рапидно закрепнување на испораките, вкупниот извоз од поширокиот регион останува за околу шест милиони барели дневно помал во споредба со пикот во февруари, кога на пазарот се пласираа 18,8 милиони барели дневно.

The post Саудиска Арабија за само еден месец повеќе од двојно го зголеми извозот на нафта appeared first on Навалица.

Безбедносни црвени линии и заканата во Лајпциг

Вадефул истакна дека одлуката за средбата била поттикната од сериозни безбедносни грижи. Според него, распоредувањето на вооружени беспилотни летала од страна на Русија на аеродромот во Лајпциг ја преминало црвената линија, наметнувајќи итна потреба од директна комуникација меѓу двете страни.

„Русија мора да разбере дека сме подготвени да пружиме отпор и да се браниме“, изјави Вадефул во интервју за АРД, нагласувајќи ја цврстата позиција на Германија пред руските закани.

Притисок од Глобалниот југ за извозот преку Црното Море

Втората клучна причина за средбата биле континуираните барања од земјите од Глобалниот југ. Заканата од глобален глад бара итно решавање на кризата со извозот на жито и енергенси преку Црното Море, кој беше драстично намален поради руските напади врз пловните објекти и пристанишната инфраструктура.

„Бројни колеги побараа од мене да разговарам со Русија. Таму постои реална закана од глад, поради што цврсто се залагам за прекин на огнот во регионот на Црното Море. Едноставно дојде момент кога почувствував дека мораме да разговараме“, објасни германскиот функционер.

Затегнати односи и дипломатски препукувања

Дека односите меѓу Берлин и Москва остануваат длабоко замрзнати покажа и реакцијата на рускиот министер. Лавров на прес-конференција иронично забележа дека од Вадефул не слушнал ништо што германската влада веќе не го соопштила јавно, додавајќи дека германскиот колега можел едноставно да му се јави по телефон и да му порача да ја прочита неговата изјава.

На ова, Вадефул возврати дека таквата реакција доаѓа од функционер кој нема вистински аргументи и се наоѓа во исклучително слаба позиција. „Русија не може да му објасни на светот зошто ја продолжува оваа бесмислена војна која однесува илјадници човечки животи“, заклучи тој.

The post Германскиот функционер Вадефул по средбата со Лавров: Русија мора да сфати дека сме подготвени да се браниме appeared first on Навалица.

Уништена станбена зграда во Харков

Според информациите на градоначалникот Игор Терехов, во Харков бил директно погоден станбен објект во населбата Салтивка. Од силината на ударот биле целосно уништени два ката од зградата, а бројот на повредени цивили континуирано се зголемуваше во текот на ноќта.

Екипите на итните служби и спасувачките тимови веднаш излегле на местото на нападот и интензивно работат на расчистување на масивните урнатини и извлекување на евентуални затрупани лица.

Штети и пожари во четири окрузи на Киев

Во главниот град Киев, руските напади предизвикале сериозни материјални штети во четири различни окрузи. Во округот Подилски била оштетена нестанбена зграда со делумно уништен покрив, а од силниот ударен бран биле искршени прозорците на околните станбени објекти.

„Во округот Холосијив, дрон директно погодил приватна двокатна куќа, при што било повредено едно лице, додека во окрузите Печерски и Шевченковски избувнале пожари во повеќе деловни објекти“, пренесуваат локалните медиуми.

The post Руски дронови ги нападнаа Харков и Киев: Повредени над 20 лица, меѓу нив и осум деца appeared first on Навалица.

Тажната вест споделена со јавноста

Пејачот ја сподели најтешката вест преку својот личен профил на социјалната мрежа Фејсбук. Малиот Петар, кој беше роден во декември 2021 година, беше третото дете во семејството Стојаноски, кое има и две постари ќерки.

Засега во јавноста не се познати повеќе детали за причините за прераната смрт на четиригодишното момче, а семејството минува низ исклучително тежок период на голема тага.

Посветеност на семејството

Маријан Стојаноски е долгогодишен вокален изведувач и истакнат член на хорот при Националната опера и балет (НОБ). Тој е добро познат на македонската јавност, но во последните неколку години значително го намали своето присуство на музичката сцена.

„Пејачот поретко се појавуваше во јавноста и на естрадата, посветувајќи го најголемиот дел од своето време токму на приватниот живот, сопругата и децата.“

The post Семејна трагедија: Почина четиригодишниот син на пејачот Маријан Стојаноски appeared first on Навалица.

Згрижени патници на пистата и хоспитализации

Летот означен како DL251 бил итно пренасочен кон меѓународниот аеродром „Франсиско Са Карнеиро“ во Порто, каде што пилотите успеале безбедно да го приземјат леталото. Веднаш по слетувањето, реагирале локалните служби за итни случаи.

Според портпаролката на португалската Национална управа за вонредни ситуации и цивилна заштита, осум патници биле згрижени веднаш на самата писта поради вдишување чад и вознемиреност, додека тројца морале да бидат транспортирани во најблиската болница за понатамошна медицинска помош.

Технички проблем на „Ербас А330“

Податоците од сервисот за следење летови „Флајтрадар24“ покажуваат дека авионот, модел „Ербас А330“, полетал од Барселона во 15:15 часот, а непланираното слетување во Португалија се случило во 17:45 часот.

„Авиокомпанијата ‘Делта ерлајнс’ во своето официјално соопштение потврди дека летот бил пренасочен поради појава на технички проблем, што резултирало со чад во патничката кабина.“

Засега американскиот авиопревозник не соопштува подетални информации за точната природа на дефектот кој го предизвикал чадот, ниту пак за моменталната здравствена состојба на хоспитализираните патници. Истрагата за инцидентот е во тек.

The post Драма на летот Барселона-Бостон: Авион на „Делта ерлајнс“ принудно слета во Порто поради чад appeared first on Навалица.

Уставно загарантирани права и богат идентитет

Во својата честитка, претседателката истакна дека припадниците на бошњачката заедница имаат право не само декларативно, туку и реално да го остваруваат своето уставно загарантирано право за слободно изразување, негување и развивање на својот идентитет преку бројни културни, уметнички и образовни институции и здруженија.

Таа нагласи дека Бошњаците се релевантен субјект во процесот на политичко одлучување, како и во севкупниот економски развој на државата, додавајќи дека тие имаат долга, автентична и богата национална приказна која ја пишувале нивните претци, а денес ја продолжуваат новите генерации.

Визија за заеднички дом и европска иднина

Упатувајќи порака до младите генерации, Сиљановска-Давкова им посака на младите Бошњаци да растат, учат и се образуваат во мирна, здрава, демократска, солидарна и просперитетна европска држава.

„Посакувам меѓусебно да се почитуваме и разбираме во градењето заеднички дом на рамноправни и среќни граѓани, во којшто различностите ќе се почитуваат, а вредностите и принципите ќе нѐ обединуваат, без оглед на етничката и верска припадност!“, се наведува во официјалната честитка на претседателката.

The post Сиљановска-Давкова со честитка за Денот на Бошњаците: Да градиме заеднички дом на рамноправни граѓани appeared first on Навалица.