Весна Љ.
Тридневната јавна жалост во Техеран за убиениот врховен лидер Али Хамнеи заврши со масовна погребна поворка, претставена од иранските власти како доказ за национално единство и отпор. Илјадници луѓе излегоа на улиците, облечени во црно, носејќи знамиња и фотографии од покојниот лидер.
-
La Linea v14
699 ден
524.25 ден
Поворката се движеше низ главните сообраќајници на Техеран, а државните медиуми ја прикажаа како еден од најголемите јавни собири во последните години. За новите власти, ова не беше само погреб, туку внимателно режирана порака до домашната јавност, до регионот и до Вашингтон.
Погреб што стана политички спектакл
Иранското раководство сакаше преку церемонијата да покаже дека, и по војната, санкциите, инфлацијата и внатрешното незадоволство, државниот апарат и натаму може да мобилизира огромна маса луѓе.
Антиамериканските и антиизраелските слогани беа силно присутни во поворката. Дел од транспарентите и пораките беа насочени директно кон американскиот претседател Доналд Трамп, што на погребот му даде јасна геополитичка тежина.
Порака до Америка: Иран не сака да изгледа слаб
Во политичка смисла, погребот беше претставен како сцена на отпор. Иранските власти сакаа да испратат порака дека убиството на Хамнеи нема да го скрши системот, туку ќе ја зацврсти неговата реторика за одмазда и самостојност.
Претседателот Масуд Пезешкијан ги отфрли оценките дека жалоста била вештачки создадена, нагласувајќи дека сцените од Техеран ја покажуваат вистинската болка и мобилизација на поддржувачите.
Масовност, но и тивко незадоволство
Иако улиците беа исполнети со лојалисти, дел од Иранците останаа настрана. Во земја погодена од економска криза, висока инфлација и последици од војни и протести, јавната слика не ја покажува целата внатрешна реалност.
За дел од граѓаните, Хамнеи останува симбол на систем што го поврзуваат со репресија, економска изолација и политички притисок. Затоа масовната поворка истовремено беше и демонстрација на сила, и потсетник дека иранското општество останува длабоко поделено.
Религиозна симболика и регионална порака
Комеморациите продолжуваат кон некои од најважните шиитски центри. Телото на Хамнеи беше пренесено во Ком, а најавени се церемонии и во Наџаф и Кербала во Ирак, пред погребот во Машхад.
Со тоа, Иран сака да го прикаже Хамнеи не само како национален лидер, туку и како религиозна и политичка фигура со пошироко влијание во шиитскиот свет. Ова е порака не само кон САД и Израел, туку и кон сојузниците, ривалите и шиитските движења во регионот.
Погреб како почеток на нова фаза
Иранските власти се обидуваат да ја претворат жалоста во политичка енергија. Но зад големите сцени и силната симболика стојат сериозни прашања: кој навистина ќе ја консолидира власта, како ќе одговори Техеран и дали регионот влегува во нов циклус на тензии.
Погребот на Хамнеи беше замислен како последно збогување, но и како прва голема порака на пост-Хамнеи ерата: Иран сака светот да види дека не се повлекува.
