Македонија подготвува Национален дата центар: Што ќе се чува во дигиталното срце на државата

“`html

Македонија го започнува подготвителниот процес за изградба на Национален дата центар, проект што треба да стане централна инфраструктура за идните државни дигитални услуги. Физибилити студијата е веќе изработена, а надлежните сега работат на избор на локација, финансиски модел и потребните партнерства. Планот предвидува современ центар во кој ќе се сместуваат и заштитуваат државните информациски системи, наместо институциите да продолжат да користат одделни серверски простории со различни стандарди на сигурност.

Проектот влегува во подготвителна фаза

Министерот за дигитална трансформација Стефан Андоновски најави дека Владата донела одлука да продолжи со реализацијата на проектот. Според него, станува збор за една од најважните инфраструктурни инвестиции за дигиталната иднина на земјата.

Сепак, градежните работи сè уште не се започнати. Во тек е обезбедувањето соодветна локација, дефинирањето на начинот на финансирање и воспоставувањето на партнерствата потребни за реализација.

Физибилити студијата, според Министерството, покажала дека проектот е технички и финансиски изводлив. Следните одлуки треба да ги утврдат конкретната инвестиција, роковите и моделот според кој ќе се изгради и управува центарот.

Една инфраструктура наместо одделни серверски простории

Државните институции во моментов користат различни серверски простории и системи, кои немаат секогаш исто ниво на физичка заштита, резервно напојување и сајбер безбедност.

Националниот дата центар треба да овозможи централизирано и побезбедно сместување на државните податоци. Од него би се обезбедувале дигитални услуги за повеќе институции, со заеднички стандарди за одржување, заштита и достапност.

Според Андоновски, инфраструктурата треба да ги поддржува државните дигитални системи во следните 20 до 30 години. Тој го спореди значењето на дата центарот со улогата што патиштата, железницата и електроенергетската мрежа ја имале за економскиот развој во минатиот век.

Што ќе значи стандардот Tier III

Планот на Министерството е центарот да биде изграден според стандардот Tier III. Тој предвидува резервни компоненти и повеќе патишта за снабдување со електрична енергија и ладење.

Таквиот систем овозможува дел од опремата да се исклучи за планирано одржување или замена без целосно запирање на ИТ-операциите. Тоа е особено важно за електронските услуги што треба да им бидат достапни на институциите и граѓаните во секое време.

Tier III не значи дека системот е целосно отпорен на секој можен дефект, но обезбедува значително повисоко ниво на достапност и оперативна сигурност од обичните серверски простории.

Основа за владин облак и сајбер безбедност

Националниот дата центар треба да биде техничка основа за воспоставување владин облак. Преку него институциите би можеле да користат заеднички ресурси, апликации и простор за податоци, наместо секоја од нив одделно да набавува и одржува опрема.

Централизираната инфраструктура треба да овозможи и полесно следење на сајбер заканите, побрза реакција при инциденти и подобра контрола врз пристапот до чувствителните државни информации.

Проектот се поврзува и со развојот на системи базирани на вештачка интелигенција. Таквите технологии бараат сигурна инфраструктура, голем капацитет за обработка и јасни правила за чување и користење на податоците.

Клучните детали допрва треба да бидат објавени

Министерството досега не соопшти каде точно ќе се наоѓа центарот, колку ќе чини изградбата и кога би можел да стане оперативен. Не е објавено ниту дали проектот ќе се финансира целосно од државниот буџет или преку друг инвестициски модел.

Овие прашања ќе бидат решавани во следната фаза, паралелно со изборот на локацијата и техничкото планирање. До започнувањето на изградбата ќе треба да бидат дефинирани и стандардите за управување, заштита на податоците, енергетска ефикасност и континуитет на услугите.

“`