Луѓе со траен инвалидитет повторно и повторно пред комисии: Системот ги тера да докажуваат очигледно

Административниот лавиринт за лицата со траен инвалидитет повторно ја отвори болната тема: зошто луѓе со тешки и трајни здравствени состојби мора постојано да докажуваат дека не се работоспособни? Наместо трајно решение, многумина добиваат нови контроли на шест месеци, една година или две години.

Еден од најпотресните примери е случајот на Анета Бошевска од Битола, пациентка со мултиплекс склероза, на која пред шест години ѝ била утврдена инвалидност од прв степен. Таа вели дека животот ѝ поминува по комисии, со документи од невролози, патувања до Скопје и чекање по шалтери наместо лекување и мир.

Кога болеста станува битка со системот

Бошевска раскажува дека за инвалидската пензија оди на комисија на две години, за надоместок за туѓа нега еднаш годишно, а за додаток за мобилност поднесува документи на секои шест месеци. Во пракса, тоа значи постојано собирање потврди, нови прегледи и стрес за лице на кое му е потребна поддршка, а не дополнителна бирократска тежина.

Најтешкиот удар дошол кога ѝ била укината инвалидската пензија, бидејќи не се јавила на контролен преглед на 31 јануари 2024 година. Таа тврди дека не добила уредна покана и дека во тој период имала дополнителни здравствени проблеми.

ПИОСМ бара враќање на пари

Иако според законот исплатата требало да запре ако корисникот не се јави на контролен преглед, Фондот продолжил да ѝ исплаќа пензија до јануари 2026 година. Потоа било донесено решение пензијата ретроактивно да ѝ се укине за две години наназад.

Сега од неа се бара да врати 407.355 денари, односно околу 7.000 евра. Од ПИОСМ одговориле дека корисниците се должни самите да водат сметка за датумите наведени во решенијата и дека Бошевска, според нив, била контактирана, но не одговарала на повиците.

Државата плаќа милиони за повторни оценки

Поранешниот министер за здравство Азир Алиу претходно изјави дека државата годишно троши околу 140 милиони денари, односно над 2 милиона евра, за хонорари на комисии кои повторно ги оценуваат пациентите со траен инвалидитет.

Алиу предупреди дека таму каде што состојбата е очигледно трајна, системот не смее да ги враќа луѓето повторно и повторно. Неговата порака беше јасна: ако некој има трајно здравствено оштетување, административната проверка не смее да стане казна.

Пациентите чекаат решение, не нова хартија

Беше најавена работна група меѓу Министерството за социјална политика и Министерството за здравство, со цел лицата со трајни здравствени оштетувања да не мора постојано да се појавуваат пред комисии за истите права.

Со реконструкцијата на Владата, пациентите сега очекуваат новото раководство да ја продолжи постапката и конечно да воведе јасни правила. За нив ова не е само административна реформа, туку прашање на достоинство, време, здравје и основна човечка правда.