Русија и Кина му се блиски на Иран, но не и на фронтот

Русија и Кина не му притрчаа на Иран: Што навистина значи нивното „стратешко партнерство“

Нападите врз Иран отворија едно клучно геополитичко прашање: каде се Русија и Кина, државите што со години се претставуваат како блиски партнери на Техеран. Иако и Москва и Пекинг јавно ги осудија американско-израелските удари и повикаа на прекин на борбите, досега не понудија директна воена поддршка за Иран. :contentReference[oaicite:0]{index=0}

Ова особено се забележува кај Русија. Кремљ деновиве соопшти дека Иран не побарал руска воена помош, што е важен детал бидејќи покажува дека и покрај блиските односи, Москва засега не влегува во директна улога во конфликтот.

Пактот постои, но не е договор за заедничка војна

Често се споменува дека Иран и Русија имаат 20-годишно стратешко партнерство. Тоа е точно: документот беше потпишан во јануари 2025, а иранскиот парламент го одобри во мај 2025. Но овој договор не е класичен пакт за колективна одбрана и не ја обврзува Русија автоматски да влезе во војна ако Иран биде нападнат.

Токму затоа, иако на хартија партнерството изгледа силно, во пракса се гледа дека политичката поддршка не значи и воена интервенција. Засега, Москва нуди дипломатски ставови, но не и безбедносен чадор над Техеран.

Кина внимава на нафтата, не на фронтот

Кај Кина сликата е слична, но со поинаква логика. Пекинг побара запирање на нападите и повторно отворање на дипломатијата, но во исто време работи и на своите енергетски интереси, особено околу безбедното движење на бродовите низ Ормускиот теснец. Тоа покажува дека Кина пред сè се грижи за стабилноста на снабдувањето со енергенси, а не за директно вклучување во воен судир.

Со други зборови, Пекинг не изгледа подготвен да ризикува поголема конфронтација со САД поради Иран. Неговата реакција е дипломатска, внимателна и силно врзана за трговијата и енергетската безбедност.

Што испраќа ова како порака

Најважната порака од оваа ситуација е дека таканареченото стратешко партнерство меѓу Иран, Русија и Кина има јасни граници. Кога кризата станува воена и директна, Москва и Пекинг засега избираат дистанца, осуда и пресметан интерес, наместо отворено влегување во конфликтот.

Тоа не значи дека врските меѓу нив се распаднати, но значи дека Иран во овој момент не може автоматски да смета дека неговите најголеми партнери ќе го бранат на терен. Токму во тоа е суштината на сегашниот геополитички шок: пактот постои, но црвената линија на директна воена помош не е премината.