Славески вели дека платите растат но бара одговорен пристап за да не се наруши економската стабилност

Додека јавноста бара брзи решенија за платите, гувернерот испрати порака дека секој чекор мора да стои на мерливи бројки, инаку цената може да ја плати целата економија.

Гувернерот на Народната банка, Трајко Славески, посочи дека просечната плата во 2024 година пораснала номинално за 9,2 проценти, а реално за 5,1 проценти, при очекување инфлацијата годинава да не надмине 3 проценти. Во објава на социјалната мрежа Х, тој оцени дека растот на платите треба да се води со одговорен пристап, особено во контекст на актуелните синдикални барања за повисока минимална плата и општ раст на примањата.

Според Славески, решенијата не треба да се градат на моментален притисок и краткорочни очекувања, туку да се темелат на постојните законски рамки и на економски одржливи критериуми. Во спротивно, предупредува тој, дисбалансите лесно можат да се прелеат во цените, конкурентноста и стабилноста на пазарот на труд.

Минималната плата и законската формула

Славески потсети дека Законот за минимална плата предвидува автоматско усогласување во март според законски утврдена формула, при што е обезбеден праг од 57 проценти во однос на просечната плата. Во тој контекст, тој укажа дека меѓународните препораки, меѓу кои и на Меѓународната организација на трудот и Европската унија, упатуваат на значително пониски соодноси меѓу минималната и просечната плата.

Пораката е дека, иако растот на минималната плата е легитимна тема, начинот на кој ќе се дојде до него мора да го почитува и законскиот механизам и економската реалност, за да не се создадат дополнителни притисоци врз работодавачите и пазарот.

Показатели наместо анкети и впечаток

Гувернерот нагласи дека социјалниот дијалог за платите треба да се води врз основа на објективни и мерливи показатели, а не врз основа на анкетни изјаснувања. Како клучни критериуми ги наведе зачувувањето на куповната моќ преку усогласување со инфлацијата и учеството на трудот во економскиот раст преку зголемена продуктивност.

Тој појасни дека корекциите на платите треба да ја земат предвид и претходната инфлација, за да се надомести евентуалното намалување на куповната моќ, како и очекуваната инфлација според релевантни прогнози, со можност за дополнување и преку раст на продуктивноста.

Рамнотежа меѓу раст и стабилност

Славески оцени дека платите во земјава растат, а инфлацијата е под контрола, што отвора простор за разговори, но и ја зголемува одговорноста тие разговори да останат во рамка на реални економски услови. Неговиот став е дека трајно подобрување на примањата е најбезбедно кога се гради на стабилни темели, а не на потези што краткорочно звучат добро, но долгорочно носат ризици.