Нота со рок на траење?! Муцунски ја нападна „безбедносната култура“ на Софија

Дипломатска нота не е флаер за викенд-попуст. Не е хартија што може да се појави во јавност, па потоа некој да каже: „Па добро, одамна беше“. Токму тука почнува новиот судир меѓу Скопје и Софија.

Министерот за надворешни работи Тимчо Муцунски остро реагираше на одговорот од бугарското Министерство за надворешни работи, откако во јавноста се појави дипломатска нота поврзана со патување на членови од најтесното семејство на премиерот Христијан Мицкоски во Пампорово.

Софија негира дека ја споделила нотата. Но, според Муцунски, проблемот е што во одговорот нема јасен, цврст и недвосмислен демант дека документот не протекол од бугарските институции. Наместо тоа, вели тој, главниот аргумент бил дека станува збор за настани што „одамна поминале“.

И тука прашањето станува едноставно: дали дипломатски документ престанува да биде чувствителен само затоа што поминале неколку месеци?

„Одамна било“ не е безбедносен протокол

Муцунски во гостување на Канал 5 порача дека е „ужасно разочаран“ од реакцијата на Софија. Според него, најмалку што можело да се очекува од официјална Бугарија е осуда за објавувањето на документ што содржи податоци поврзани со движење на заштитени лица.

Тој направи споредба со неодамнешното палење на дипломатски возила пред бугарската амбасада во Скопје. Македонија, вели Муцунски, веднаш го осудила чинот и институциите постапиле. Не се барале изговори, не се барале заобиколни формулации и не се туркала одговорноста под тепих.

Според него, така се однесува одговорна држава. Грешки може да се случат. Но, кога ќе се случат, треба да има капацитет за признание, извинување и истрага.

Во спротивно, дипломатскиот протокол почнува да личи на канцелариска хартија без тежина. А тоа, во вакви случаи, не е ситна грешка. Тоа е сигнал дека некој си игра со чувствителни информации.

Кога нота станува политичка бомба

Според Муцунски, во јавноста биле споделени податоци за сопруга на претседател на влада на земја членка на НАТО, како и за малолетно лице. Дополнително, станува збор за информации поврзани со безбедносни протоколи на заштитени лица.

Тоа не е обична административна непријатност. Тоа е прашање на безбедносна култура, дипломатска доверба и институционална одговорност.

Муцунски оцени дека ваков пропуст не може да се покрие со реченица дека „настанот поминал одамна“. Затоа, според него, Софија требало да покаже политичка зрелост: да се јави, да каже дека тоа не смеело да се случи и да отвори истрага како документот стигнал до јавноста.

Случајот доаѓа во чувствителен период за македонско-бугарските односи, кои и без оваа дипломатска нота личат на тенко стакло. Еден погрешен потег, една погрешна реченица и повторно се враќаме на старото прашање: има ли доверба кога документите почнуваат да шетаат надвор од институциите?

За Софија, нотата можеби е стара работа. За Скопје, таа е свеж безбедносен аларм.