Путин во паника по Иран, во Москва се прашуваат кој е следен

Путин влезе во нова фаза на нервоза, тврди европската анализа. Причината не е само војната. Причината е порака што ја чита меѓу редови. Ако денес паднал еден сојузник, утре може да биде друг. Во Москва тоа не се чита како вести. Тоа се чита како предупредување. И затоа Кремљ сега зборува со две лица. Едното е тивко и дипломатско. Другото е гласно, со паника и закани во медиумите.

Според текстот, нападите врз Иран и убиството на врховниот лидер Али Хамнеи ја продлабочиле паранојата во руските политички кругови. Путин јавно осуди ликвидација, но внимателно избегна да ги именува сторителите. Тој сака да изгледа цврст. Но не сака да ја затвори вратата што му е потребна за Украина. Токму тука е неговата дилема. Да ја брани линијата на сојузниците, или да ја брани сопствената стратегија за опстанок.

Анализата тврди дека Путин ја гледа Украина како клучен фронт што не смее да се изгуби. Не поради територија. Поаѓа од логика на лична безбедност и долгорочна власт. Победа таму значи простор дома. Пораз таму значи ризик дома. И токму затоа нервозата расте. Кога светот се менува со удари и сменети режими, лидерите што владеат долго почнуваат да слушаат само еден звук. Тоа е звукот на сопствената ранливост.

Хамнеи, Мадуро и стариот страв од судбината на Гадафи

Во руските кругови, смртта на Хамнеи веднаш се споредува со падот на Моамер Гадафи во 2011 година. Тоа е траума што не поминува лесно. Путин тогаш јавно го осуди начинот на кој светот гледал на линчувањето. Анализата вели дека токму тој момент го зацврстил неговиот став дека Западот може да отстрани лидери кога ќе изгубат моќ. Тоа за него не е теорија. Тоа е лекција што ја носи во секоја одлука.

Потоа доаѓа новата споредба. Венецуелскиот лидер Николас Мадуро. Па Хамнеи. Два потреси во кратко време. Кремљ го чита тоа како шаблон. Пропагандистите го читаат како најава. Некои коментатори велат дека Вашингтон „ги елиминира сојузниците на Русија еден по еден“. И почнуваат да зборуваат гласно за тоа кој е следен. Во таков амбиент, компромисот изгледа како опасност, не како решение.

Затоа се засилува и изолацијата. Поголема дистанца. Поголема контрола. Повеќе внимателни настапи. Повеќе мерки за безбедност. Во логиката на Кремљ, тоа е рационално. Во логиката на јавноста, тоа изгледа како страв. А стравот, кога го почувствуваш на врвот, почнува да управува со државата.

Пропагандата притиска, Кремљ глуми дипломатска смиреност

Руските медиумски фигури и тврдите гласови ја користат иранската криза за да ја зацврстат приказната за западна закана. Тие не зборуваат само за Иран. Тие зборуваат за Русија. Го претвораат секој напад во поука. Велат дека дипломатијата е мамка. Велат дека преговорите се стапица. И ја хранат идејата дека никому не смее да му се верува. Тоа е реторика што пали. Но таа реторика има цел. Да ја држи јавноста во режим на опсада.

Кремљ, пак, се обидува да не го прекине каналот со Вашингтон. Пораката е ладна и пресметана. Ние веруваме само во себе. Ние ги браниме своите интереси. И во исто време, благодариме за напорите во Украина. Тоа е двоен говор што покажува прагматизам. Путин не сака да го изгуби инструментот што му помага да врши притисок врз Украина и Европа. Тој гледа корист во тоа. И затоа не дозволува емоции за Иран да му ја срушат сметката.

Аналитичарите наведени во текстот велат дека кризата во Иран носи и предности за Москва. Повисоки цени на нафтата. Раздор меѓу Европа и САД. Пренасочување на вниманието од Украина. Ова не е теорија на заговор. Ова е геополитичка математика. И токму затоа Кремљ ќе игра внимателно. Ќе осудува. Ќе предупредува. Но ќе избегнува потези што би ја жртвувале неговата главна цел.

Најмрачната реченица, лидерите што владеат долго обично заминуваат на два начини

Во анализата има една реченица што звучи како ладен пресек. Лидери што акумулираат толкава моќ и остануваат долго на власт, најчесто завршуваат со насилно отстранување или со колапс на режимот. Ова не е закана што ја кажува улицата. Ова е оценка што се шепоти меѓу елитите. И токму затоа звучи толку тешко. Кога лидерот ја слуша таа логика, тој почнува да гледа непријатели и таму каде што нема.

Путин има една предност што Гадафи и Хамнеи ја немаа. Нуклеарен арсенал. Тоа е силно средство за одвраќање. Но и анализата признава дека нуклеарното оружје не го штити лидерот од внатрешни закани. Не го штити од предавства. Не го штити од паника во сопствениот систем. И токму тука се раѓа најдлабоката несигурност. Кога најголемата моќ не може да те заштити од сопствената сенка.

Затоа приказната за Иран, во рускиот наратив, станува приказна за Русија. Не затоа што фактите се исти. Туку затоа што стравот работи по ист принцип. Денес гледаш како паѓа друг. Утре се прашуваш дали некој го пишува истиот план за тебе. И во таков свет, победата во Украина станува опсесија. Не како стратегија. Како инстинкт за опстанок.