САМИТ ВО ИСЛАМАБАД: Дали четврток ќе биде денот кога ќе запре војната на Блискиот Исток?

Дипломатската раздвиженост на Блискиот Исток достигна критична точка со најавата за можен историски мировен самит меѓу САД и Иран, кој би можел да се одржи веќе овој четвртoк. Според информациите на израелскиот „ТВ Канал 12“, Вашингтон во тесна соработка со клучните посредници – Пакистан, Египет и Турција – работи на организирање на оваа средба на високо ниво. Како најверојатна локација се споменува Исламабад, што дополнително ја потврдува претходната понуда на пакистанскиот премиер за олеснување на дијалогот на овој 25 март 2026 година.

Основата за разговорите е новиот американски план од 15 точки, кој претседателот Доналд Трамп веќе им го доставил и на Техеран и на Ерусалим. Иако Трамп оптимистички изјави дека постојат „многу точки на договор“, патот до мирот е полн со неизвесности. Најголемата непозната е иранскиот одговор. Израелските разузнавачки извори пренесуваат дека новиот врховен лидер на Иран, ајатолахот Моџтаба Хамнеи, сè уште не дал зелено светло за присуство, додека во јавноста кружат шпекулации дека тој е повреден во неодамнешните американско-израелски напади.

Дипломатија на сите нивоа: Од Венс до Кушнер

Вашингтон инсистира на формат кој би вклучил претставници од највисок ранг. Се споменува можност за средба меѓу американскиот потпретседател Џеј Ди Венс и претседателот на иранскиот парламент, Мохамед Багер Калибах. Сепак, доколку тензиите останат превисоки за ваков формален чин, преговорите би можеле да се одвиваат и преку „тиха дипломатија“ – на ниво на министри за надворешни работи или преку главните помошници на Трамп, Џаред Кушнер и Стив Виткоф, кои веќе се длабоко инволвирани во неофицијалните контакти.

И покрај ентузијазмот за самитот, воените и дипломатските претставници предупредуваат на реалноста на теренот. Дури и ако средбата во Исламабад се одржи, не се очекува итен прекин на огнот. Проценките се дека војната ќе продолжи со несмалено темпо во наредните две до три недели, бидејќи преговарачкиот процес за сеопфатен договор ќе бара време за усогласување на дијаметрално спротивните ставови за нуклеарната програма и регионалната безбедност.

Разузнавачки сомнежи и „Планот од 15 точки“ на 25 март

Додека Белата куќа притиска за брз резултат, израелскиот Мосад и военото разузнавање остануваат скептични. Нивните проценки, пренесени од „Танјуг“, укажуваат на тоа дека јазот меѓу САД и Иран е сè уште преголем за да се премости со еден единствен состанок. Иранската стратегија на негирање на преговорите, додека истовремено се разгледуваат 15-те точки, сугерира дека Техеран се обидува да добие на време и да ја зајакне својата позиција пред официјалното седнување на маса.

На овој 25 март 2026 година, светот е во исчекување на чадот од Исламабад. Доколку четврток донесе историско ракување, тоа би бил почетокот на крајот на најопасниот месец во модерната историја на Блискиот Исток. Но, ако Техеран го одбие повикот, „Планот од 15 точки“ би можел да остане само уште еден неуспешен обид на хартија, додека воениот оган продолжува да се шири низ Заливот. Оваа недела е тест за политичката волја на Трамп и за способноста на новиот ирански врв да избере меѓу дипломатијата и тоталното уништување.