Скандал со данска банка за сперма: Деца во Македонија зачнати од донор со мутација за рак

Медицински скандал што ја тресе Европа: Сперма од донор со генетска „темпирана бомба“ користена и во Македонија

Британските медиуми (BBC) и Данската европска банка за сперма потврдија застрашувачки пропуст со трагични последици. Донорска сперма, користена во периодот од 2005 до 2022 година, содржела опасна генетска мутација TP53. Оваа мутација е директен предизвикувач на Ли-Фраумени (Li-Fraumeni) синдромот, ретко наследно нарушување кое драматично го зголемува ризикот од развој на рак кај децата и младите возрасни лица.

Речиси 200 деца зачнати, Македонија на листата на погодени земји

Билансот на овој пропуст е најмалку 197 деца зачнати ширум Европа. Иако донорот не бил свесен за својата состојба, последиците се веќе видливи – некои деца починале, а кај други се дијагностицирани леукемија и Хочкинова болест. Спермата била дистрибуирана во повеќе земји, а на листата официјално се наоѓаат:

• Македонија
• Србија, Албанија, Грција
• Германија, Шпанија, Унгарија, Ирска, Исланд, Грузија

Како е откриен скандалот и македонскиот парадокс

Алармот бил вклучен дури откако две различни семејства, чии деца заболеле од рак, независно контактирале со клиниките за ин-витро. Истрагата покажала дека 23 деца веќе ја наследиле мутацијата. Она што загрижува во македонскиот контекст е информацијата дека македонските власти немаат официјален договор со Данската банка (истиот постојано се одложувал), што отвора прашања како точно материјалот стигнал до македонските пациенти – дали преку приватни канали или преку посредници.