Тајната на Луштица: Тунелот кај селото Росе каде Југославија ги криеше своите подморници

Тајната на Југославија скриена во карпите: Тунелот за подморници во Бока Которска

На самиот влез во Бока Которска, покрај живописното рибарско село Росе на полуостровот Луштица, лежи нем сведок на воената моќ на поранешна Југославија. Станува збор за длабоко ископани тунели во карпите, некогашни тајни бази наменети за криење на подморниците и воените бродови на Југословенската воена морнарица (ЈРМ).

Мајсторство на маскирањето: „Лажни карпи“

Во 70-тите години, за време на Студената војна, биле изградени три такви тунели во Црна Гора: Росе, Раките и Спилице. Најимпресивен е тунелот Росе:

• Димензии: Долг околу 100 метри и широк 8 метри, можел да собере две подморници одеднаш.
• Невидлив од воздух: Влезот бил маскиран со „лажни карпи“ изработени од стиропор и метални панели, така што од авион изгледал како обична, недопрена карпа.
• Инфраструктура: Внатре имало генератори за полнење на акумулаторите на подморниците, складишта за мини и торпеда, па дури и патен влез за камиони, што го правело целосна логистичка база.

Од воена база до туристичка атракција

Додека другите два тунела (Раките и Спилице) се користеле дури до почетокот на 2000-тите за помали бродови, тунелот Росе денес е напуштен и опустошен. По распадот на државата, опремата е однесена или украдена, а местото сега изгледа како сценографија од постапокалиптичен филм. Сепак, токму тој морничав шарм го прави магнет за туристите. Бродските тури од Котор и Херцег Нови редовно го посетуваат, нудејќи им на посетителите единствена можност да впловат во темнината каде некогаш се криеле подморниците на Тито.