
Управата за јавни приходи (УЈП) тргна во масовна офанзива против сивата економија, а резултатите од првите четири месеци од 2026 година се повеќе од загрижувачки. Во овој период беа спроведени дури 960 теренски контроли, што е раст од 5% во споредба со лани. Но, вистинскиот шок лежи во статистиката: кај повеќе од 40% од контролираните фирми се пронајдени сериозни прекршоци. Заради системско игнорирање на законите и повторено неиздавање фискални сметки, 25 деловни објекти добија катанец и привремена забрана за вршење дејност. Времето на прогледување низ прсти дефинитивно заврши.
-
Џаст До Ит!
699 ден
524.25 ден
Она што дополнително ја менува играта е однесувањето на потрошувачите. Нарацијата дека „никој не сака да пријавува“ падна во вода – граѓаните масовно се охрабрија да бидат даночни контролори. Преку Контакт центарот, линијата 198 и апликацијата МојДДВ, до УЈП пристигнале дури 887 пријави за неправилности, што е фрапантен скок од 36% во однос на минатата година. Кога народот ќе сфати дека неиздавањето сметка е кражба од сопствениот џеб, инспекторите добиваат половина милион сојузници на терен.
Лов на неевидентиран промет: Кои сектори најмногу „забораваат“ на фискалната каса?
Теренските инспектори на УЈП не бираа локации, туку масивно влегоа во сите сектори каде што готовинскиот промет е најфреквентен. Според официјалните податоци, структурата на контролираните објекти изгледа вака:
| Тип на деловен субјект | Број на спроведени контроли | Статус и наоди |
|---|---|---|
| Угостителски објекти | 434 | Најкритична зона (242 изречени глоби) |
| Трговски објекти | 318 | Висок ризик од криење промет |
| Услужни објекти | 201 | Констатирани неправилности во документација |
| Приредувачи на игри на среќа | 7 | Минимален процент на прекршоци |
Кај вкупно 395 субјекти се констатирани тешки прекршувања на Законот за регистрирање на готовински плаќања (ЗРГП). Она што најмногу загрижува е растот на трендот на непослушност – минатата година прекршоци имало кај 32% од фирмите, а годинава тој број скокна на 42%. Покрај редовните 242 глоби за неиздавање сметки, евидентиран е и драстичен раст на фирми кои воопшто немаат воведено фискален систем (скок од 7 на 32 случаи).
Неиздавањето фискална сметка не е елитен маневар за заштеда, туку директен пат до запечатување на бизнисот. Сивата економија го урива пазарот, а УЈП сега влегува со математичка прецизност.
Вкрстени проверки и нова методологија: Како УЈП ќе ги лови скриените даночни текови?
Раководството на УЈП најави дека нема да застане само на обично констатирање на разлики во касите. Воведена е нова, софистицирана методологија на контроли која вклучува вкрстени проверки на дигиталните податоци и финансиските извештаи. Целта е целосно разоткривање на моделите и механизмите преку кои се генерира неевидентираниот промет во државата. Даночните обврзници добиваат шанса сами доброволно да го пријават и усогласат прометот во своите книги, пред да им тропне дополнителна даночна контрола со уште поригорозни санкции.
Засиленото теренско присуство со зголемен број на контролори ќе се почувствува низ целата територија на државата. Пораката од даночната управа е јасна и недвосмислена: обезбедување на еднаков третман за сите бизниси на пазарот. Лојалните фирми кои уредно плаќаат даноци мора да бидат заштитени од нелојалната конкуренција која работи во „црната зона“. УЈП останува цврсто на ставот дека законите мора да важат за сите, а оние кои мислат дека можат да го измамат системот, многу брзо ќе ја видат црвената налепница на својот влез.


