ЦИА наводно разговара за курдска операција, но приказната е далеку од затворена

ЦИА наводно разгледува многу чувствителен план што би можел дополнително да ја запали кризата во Иран, а фокусот е ставен на иранско-курдските вооружени групи долж границата со Ирак. Според извештаи од повеќе извори, во тек се разговори за можна воена поддршка што би требало да отвори простор за пошироко внатрешно востание во западен Иран. Но најважниот детал во овој момент е следниот: ова не е јавно потврдена, завршена американска операција, туку план што, според достапните информации, сè уште е во фаза на разгледување и договарање.

Според Reuters, иранско-курдски милиции сместени во ирачки Курдистан во последните денови разговарале со САД за можен напад врз иранските безбедносни сили во западен Иран. Истите извори велат дека овие групи бараат американска разузнавачка и воена помош, вклучувајќи и можна поддршка од ЦИА за оружје. Тоа значи дека приказната е далеку посериозна од обично политичко шпекулирање, но и дека сè уште не е јасно што точно е одобрено, а што останува само опција на маса.

Во исто време, успехот на таква операција е далеку од сигурен. Истиот извештај јасно нагласува дека можниот исход е неизвесен, дека одговорот на регионот би бил сложен и дека соседни држави, особено Турција, се многу чувствителни на какво било вооружување на курдски сили во близина на своите граници. Со други зборови, ако ваков план навистина се турка напред, тој не носи само ризик за Иран, туку и за многу поширока регионална дестабилизација.

Иран веќе реагира. Според достапните извештаи, Револуционерната гарда извршила напади врз курдски позиции, а тензијата долж ирачко-иранската граница дополнително расте. Тоа покажува дека дури и самата можност за курдска акција веќе создава воен притисок на терен. Затоа оваа приказна треба да се чита многу внимателно: станува збор за сериозно сценарио во подготовка, но не и за целосно потврден факт дека американската операција веќе е пуштена во полн погон.

Се разговара за операција, но обемот на американската улога не е јасен

Најкритичниот дел од целата приказна е токму прашањето колку далеку оди американската вмешаност. Според Reuters, курдските групи бараат оружје, разузнавачка поддршка и поширока координација. Но агенцијата јасно наведува дека не може независно да го потврди обемот на улогата на ЦИА, ниту дали е одобрено вооружување, ниту дали американски сили би учествувале на некаков начин во евентуална копнена операција.

Токму ова е клучната разлика меѓу драматичен наслов и прецизна слика. Да се каже дека „ЦИА планира“ е едно. Да се каже дека ЦИА веќе вооружува и дека операцијата почнала е нешто сосема друго. Во моментов, најточната формулација е дека има разговори, сценарија и барања за поддршка, но не и јавно затворен доказ за целосно активирана американска тајна операција.

ЦИА одбива да коментира, а ниту Белата куќа, ниту Пентагон не дале јасен јавен одговор. Тоа дополнително ја засилува мистеријата, но не ја заменува потребата од претпазливост.

Курдските групи гледаат историска шанса

Според изворите во извештаите, дел од иранско-курдските сили веруваат дека моментот е исклучително поволен за акција. Смртта на Али Хамнеи, ударите врз иранскиот врв и внатрешната нестабилност се читаат како ретка шанса за отворање фронт одвнатре. Тоа објаснува зошто во нивните пораки веќе има повици за дезертирање и за поширок отпор.

Но токму тука лежи и ризикот. Една локална курдска операција многу лесно може да се претвори во поширок етнички и безбедносен пожар, што би можел да ги охрабри и други групи, како што е балучкото малцинство, да тргнат по сличен пат. Тоа веќе не би било само воен притисок врз Техеран, туку отворање на повеќе внатрешни фронтови со несогледлив исход.

Затоа ова сценарио, ако навистина се реализира, не би било само тактички потег. Тоа би било обид за стратешко растегнување на иранскиот систем од повеќе страни одеднаш.

Регионот има причини да се плаши од ваква ескалација

Не се загрижени само Иран и САД. Извештаите јасно посочуваат дека соседни држави, особено Турција, многу внимателно гледаат на секој потег што може да ги зајакне курдските вооружени структури во поширокиот регион. За Анкара, секоја нова милитаризација на курдски групи блиску до нејзините граници е чувствително безбедносно прашање.

Тоа значи дека евентуалниот потег на ЦИА, ако се покаже како реален и активен, не би создал проблем само за Техеран. Тој би можел да отвори нови тензии меѓу САД и регионални актери што имаат свои црвени линии кога станува збор за Курдите. Токму затоа ова е приказна што треба да се чита како потенцијален регионален експлозив, не само како уште една воена шпекулација.

Најточно во овој момент е да се каже вака: постојат сериозни извештаи за американско-курдски разговори за можна операција и барана поддршка од ЦИА, но нема јавно потврден доказ дека вооружувањето веќе е спроведено како затворен факт.