Јотова ја стартува процедурата, консултации со партиите за избор на службен премиер во Бугарија

Софија влегува во нов круг политичка математика, Јотова ја стартува процедурата за службен премиер, а секој разговор со партиите ја стеснува листата и го одмерува пулсот на парламентот.

Претседателката на Бугарија Илијана Јотова денеска ги започнува првите консултации со парламентарните групи во 51-вото Народно собрание, во рамки на постапката за избор на службен претседател на владата. Според соопштението од кабинетот, прво ќе разговара со претставници на ГЕРБ-СДС, а потоа и со „Продолжуваме со промената – Демократска Бугарија“, во обид да ја изгради потребната слика за тоа кој кандидат би имал најширока поддршка.

Овој чекор доаѓа откако минатата недела Јотова имала средби со потенцијалните службени премиери наведени во Уставот, при што петмина изразиле подготвеност да ја преземат функцијата. Како можни имиња се посочуваат заменик-гувернерот на Бугарската народна банка Андреј Ѓуров, заменик-омбудсманот Марија Филипова, претседателот на Националниот завод за ревизија Димитар Главчев, како и заменик-претседателите на заводот Маргарита Николова и Силвија Кадрева.

Пет кандидати во игра, консултациите ја кројат одлуката

Јотова порача дека следниот службен премиер треба да одговори на очекувањата на бугарските граѓани, оставајќи впечаток дека ќе бара баланс меѓу професионален кредибилитет и политичка прифатливост. Таа најави дека назначувањето ќе го објави откако ќе ги заврши разговорите со партиите застапени во парламентот, што значи дека клучот е во сигналите што ќе ги добие од највлијателните парламентарни блокови.

Во нејзината позиција се нагласува и тезата дека изборот на службен премиер е поврзан со волјата на Народното собрание, бидејќи парламентот ги усвои уставните измени што ја дефинираат листата на функционери кои можат да ја преземат улогата, како и процедурата и правилата по кои тоа се спроведува.

Уставните измени од 2023, избори во рок од два месеци

Според уставните промени од 2023 година, по консултации со парламентарните групи и по предлог на кандидатот за службен претседател на владата, претседателот назначува службена влада и распишува избори во рок од два месеци. Тоа ја прави функцијата клучна не само за управување во преоден период, туку и за организацијата на изборниот процес и за довербата во институционалната стабилност.

Слични консултации, според информациите, биле спроведени двапати и во 2024 година, во април и во август, но тогаш биле организирани во еден ден и со сите партии истовремено. Сега, консултациите се распределени по одделни средби, што може да укажува на поинаква тактика и поголема потреба да се избалансираат ставовите одделно, пред да се донесе финалната одлука.

Политички календар што не трпи празен простор

Во ваков распоред, секој ден добива тежина, затоа што службената влада треба да ја преземе државата во период кога јавноста очекува функционалност, а партиите се позиционираат за избори. Затоа и консултациите не се само формалност, туку тест за тоа колку системот може да произведе решение што ќе биде прифатено како легитимно и доволно стабилно за краткиот, но чувствителен преоден период.