Владата тргна по нов заем од 300 милиони евра, долгот се приближува до 60 проценти

Владата отвора ново задолжување од 300 милиони евра, само еден месец по еврообврзницата од 1 милијарда, и тоа ја крева дебатата дали земјава „крпи дупки“ или гради раст

Министерството за финансии веќе ги почна подготовките за нов заем, откако Владата донела одлука на седница минатата недела. Од финансии порачуваат дека ова задолжување е планирано во Буџетот за 2026 и во ревидираните стратегии за фискална политика и јавен долг, при што ќе се внимава на трошоците, роковите и условите, со цел да се зачува макрофинансиската и фискалната стабилност.

Клучната порака е дека парите ќе одат за покривање буџетски потреби и за враќање стари долгови, слично како и дел од еврообврзницата, каде, според наведувањата, околу 70% биле искористени за раздолжување. Токму тоа отвора прашање колку од новото задолжување ќе донесе реален економски ефект, а колку ќе служи како краткорочен фискален „фластер“.

Експертите бараат јасна сметка: за што се зема заемот и каков резултат ќе даде

Дел од економистите предупредуваат дека секое ново задолжување мора да има транспарентна структура, план за отплата и мерлив ефект врз растот. Професорот Абил Бауш ја става дилемата директно: не е најважно само колку се позајмува, туку каде ќе завршат средствата.

Ако заемот се насочи кон капитални инвестиции што создаваат работа и продуктивност, како инфраструктура, дигитализација и поддршка на приватниот сектор, тогаш задолжувањето има развојна логика. Ако, пак, оди во тековни трошоци и крпење дефицит без реформи, ризикот е едноставен: повисок долг, без повисок стандард, а товарот да остане на идните генерации.

Јавниот долг се приближува до „психолошката граница“ од 60%

Според текстот, земјава ја завршила минатата година со јавен долг од 58,8%. Со веќе земената еврообврзница и со планираниот нов заем од 300 милиони евра, се прогнозира дека долгот може да надмине 60%, што често се нарекува „психолошка граница“ во јавната дебата.

За да се запре растот на долгот, се посочува дека ќе треба континуиран економски раст, повисок од 3% годишно. Во спротивно, секое ново задолжување ќе личи на трчање во место: повеќе пари на хартија, но ист притисок врз буџетот и исти ризици при следните отплати.