Турција стравува од поширока војна меѓу САД и Иран

Турција со растечка загриженост гледа на судирот меѓу САД и Иран, стравувајќи дека кризата лесно може да прерасне во поширока регионална војна. Анкара се обидува да остане дипломатски активна и да одржи контакти со сите страни, но паралелно подготвува и конкретни сценарија за можни последици врз сопствената безбедност, економија и граници. :contentReference[oaicite:0]{index=0}

Турскиот министер за надворешни работи Хакан Фидан изјави дека Турција разговара со европски земји, САД, Оман и државите од Заливот во обид повторно да се отвори пат кон дипломатија. Тој предупреди дека секое дополнително ширење на конфликтот може да има сериозни последици за целиот регион, особено ако продолжат нападите врз енергетската инфраструктура и поморските рути.

Анкара стравува од економски удар и нов бегалски бран

За Турција, опасноста не е само воена. Земјата стравува од нов удар врз енергетското снабдување, дополнителен притисок врз инфлацијата, можен пад на туризмот и нарушување на регионалната трговија. Овие ризици се особено чувствителни затоа што Анкара има директни економски врски со Иран и внимателно ја следи состојбата околу Ормускиот теснец.

Паралелно со тоа, турските власти веќе подготвиле планови за можен нов бран мигранти од Иран. Според изјава на турскиот министер за внатрешни работи, разгледани се и тампон-зони на границата и поставување кампови со шатори, иако засега нема невообичаено движење на трите гранични премини кон Иран.

Курдското прашање останува дополнителен ризик

Една од најголемите грижи за Анкара е можноста војната да отвори простор за ново раздвижување на курдските сили во регионот. Турција внимателно го следи секој развој поврзан со северен Ирак и пограничните подрачја, бидејќи евентуално ширење на нестабилноста таму би можело директно да влијае врз нејзината внатрешна безбедност. Тоа е една од причините зошто турската дипломатија истовремено зборува за мир, но и за подготовка на одбранбени сценарија.

Дополнителен аларм за Анкара беше и инцидентот од 4 март, кога НАТО пресретна иранска балистичка ракета што влезе во турскиот воздушен простор. Иако не беше активиран член 4, ниту член 5, настанот покажа колку лесно Турција може да биде директно вовлечена во конфликтот, дури и ако формално се обидува да остане на дистанца.

Посредник, но и држава што се подготвува

Турција и натаму сака да се прикаже како посредник меѓу Истокот и Западот, но реалноста ја турка да размислува и како држава на првата линија на кризата. Анкара знае дека долг судир меѓу САД и Иран не би останал ограничен само на бојното поле, туку брзо би се претворил во економски, миграциски и безбедносен товар за целата земја. Токму затоа турската порака денес е двојна: дипломатија ако е можно, подготвеност ако не успее.