ЕНЕРГЕТСКА БЛОКАДА: Трамп ја затвори вратата за руската нафта кон Куба

Администрацијата на Доналд Трамп повлече остар геополитички потег, исклучувајќи ја Куба од привременото олеснување на санкциите за руската нафта. Иако Вашингтон на 19 март ја издаде специјалната лиценца „134A“, која дозволува трговија со руски енергенси натоварени до средината на март, Министерството за финансии на САД изречно забрани овие трансакции да ја вклучуваат Хавана. На овој 24 март 2026 година, пораката од Белата куќа е кристално јасна: додека глобалниот пазар добива „вентил“ за стабилизација, за Куба вратата останува цврсто затворена.

Оваа одлука доаѓа само две недели откако Трамп најави привремено укинување на дел од нафтените санкции со цел да се соборат цените на енергенсите кои дивеат на светските берзи. Сепак, администрацијата брзо повлече „црвена линија“ за државите кои ги смета за закана по националната безбедност. Покрај Куба, на црната листа за ова олеснување се најдоа и Северна Кореја и Крим. Со ова, Вашингтон покажува дека енергетската прагматичност има свои граници кога станува збор за долгогодишните идеолошки и безбедносни непријатели.

Хавана во енергетски мрак и изолација

Последиците од овој потег се веќе видливи на отворено море. Карактеристичен пример е рускиот танкер со дизел кој, по објавувањето на американските рестрикции, нагло го променил курсот од Куба кон Тринидад и Тобаго. За островот кој веќе неколку месеци се соочува со целосен колапс на електричната мрежа, ова е катастрофален удар. Кубанскиот претседател Мигел Дијас-Канел неодамна призна дека во земјата не влегла ниту една капка гориво во последните три месеци, што доведе до драстични рестрикции и социјално незадоволство.

Трамп веќе во јануари најави дека неговата влада ќе воведе дополнителни царини и казнени мерки за секоја земја која директно или индиректно ѝ помага на Куба со нафта. Оваа стратегија на „максимален притисок“ има за цел целосно да го изолира режимот во Хавана, користејќи ја руската нафта како лост. Додека Русија се обидува да најде купувачи за своите деривати, американскиот надзор врз поморскиот сообраќај практично ја оневозможува секоја логистичка помош за Куба која би поминала низ меѓународните води под влијание на САД.

Геополитички шах на 24 март

На овој 24 март 2026 година, Вашингтон испрати порака дека нема намера да дозволи „шверц“ на руско влијание во својот заден двор преку енергетски договори. Изолирањето на Куба од лиценцата 134A е прецизно калибриран потег кој ја казнува Хавана за нејзиното сојузништво со Москва во ек на глобалниот конфликт. За Трамп, стабилизирањето на домашните цени на горивата е приоритет, но не по цена на зајакнување на државите кои Белата куќа ги третира како активен безбедносен проблем.

Додека Куба тоне во темнина поради недостиг на гориво за своите термоелектрани, САД ја зацврстуваат својата позиција како глобален енергетски полицаец. Овој 24 март влегува во аналите на економското војување како денот кога Хавана сфати дека дури и привремениот „мир“ меѓу САД и руската нафта нема да донесе олеснување за нив. Без пристап до руските танкери, Куба се соочува со една од најтешките зими и пролети во својата модерна историја, во која енергетската изолација станува нејзината најголема егзистенцијална закана.