Милиони се очекуваат на погребот на Хамнеи, но една личност може да ја смени целата слика

Иран се подготвува за погреб што може да се претвори во огромен политички и религиозен спектакл. Ковчезите со останките на убиениот врховен лидер ајатолахот Али Хамнеи и неколку членови од неговото семејство се изложени во Техеран, додека државата се мобилизира за повеќедневни поворки од 4 до 9 јули. Се очекуваат милиони луѓе, силно обезбедување и пораки на отпор во момент кога регионот врие од тензии. Но зад погребната церемонија стои уште поголема дилема: дали новиот врховен лидер Моџтаба Хамнеи ќе се појави пред јавноста или неговото отсуство ќе отвори нови сомнежи за тоа кој навистина ја води Исламската Република.

Ковчезите изложени во Техеран, државата подготвува масовни поворки

Иранските државни медиуми објавија дека ковчезите се изложени во Големата џамија Имам Хомеини во Техеран. Меѓу нив се и останките на членови од семејството на Хамнеи, кои загинаа во истиот напад.

Сите ковчези се обвиткани со иранското знаме, а сцената веќе добива симболика што режимот ќе ја користи како порака до домашната јавност и до надворешните противници. Погребот нема да биде само чин на жалост, туку и политичка демонстрација на сила.

Церемониите треба да траат неколку дена и да поминат низ повеќе градови. Очекувањата се огромни, а властите се подготвуваат за масовно присуство, безбедносни ризици и силен медиумски фокус.

Моџтаба Хамнеи е најголемата непозната

Главното прашање пред погребот е дали Моџтаба Хамнеи, новиот врховен лидер и син на убиениот ајатолах, ќе се појави за да предводи молитва за својот татко.

Се верува дека тој бил сериозно ранет во нападот во кој загинаа и членови од неговото најблиско семејство. Од почетокот на војната се држи подалеку од јавноста и комуницира преку писмени изјави.

Неговото појавување би било прв голем јавен настап и силен обид за зацврстување на легитимитетот. Неговото отсуство, пак, ќе отвори сомнежи за здравствената состојба, но и за реалната распределба на моќта во Техеран.

Иранските власти веќе испраќаат внимателни и нејасни пораки. Кога организаторите беа прашани дали Моџтаба ќе присуствува, одговорија дека одлуката е во надлежност на канцеларијата на Врховниот лидер. Тоа само ја засилува политичката мистерија.

Погребот ги замрзна дипломатските разговори

Додека Техеран се подготвува за поворките, дипломатските активности привремено се забавени. По два дена индиректни разговори меѓу САД и Иран во Доха, иранските претставници го напуштија Катар.

Катар, кој игра улога на важен посредник, соопшти дека е постигнат позитивен напредок и дека разговорите треба да продолжат по погребот. Но јавноста сè уште не знае целосно што точно било на маса.

Иранските претставници велат дека се разговарало за одмрзнатите ирански средства. Американските извештаи, пак, наведуваат дека Вашингтон се обидува да го убеди Иран да не воведува царини за бродовите што минуваат низ Ормускиот теснец.

Ормускиот теснец повторно станува жариште

Тензиите меѓу САД и Иран остануваат високи. Техеран издаде ново предупредување до бродовите да се држат до рутите што ги одредува Иран во Ормускиот теснец.

Иран ги предупреди САД и Израел да не изведуваат напади за време на погребните церемонии. Пораката е јасна: секој удар во овој период би добил тежина на директна провокација.

Во исто време, Централната команда на САД објави дека уште една морска експедициска сила дејствува на Блискиот Исток. Таа се придружува на амфибискиот јуришен брод „УСС Триполи“ и неговата придружба, кои се во регионот од крајот на март.

Погреб што може да ја покаже силата, но и слабоста на режимот

Иран ќе се обиде погребот на Хамнеи да го претвори во слика на единство, верност и отпор. Масовните поворки треба да испратат порака дека државата стои цврсто и покрај војната, санкциите и притисокот.

Но секој голем спектакл носи и голем ризик. Ако Моџтаба Хамнеи не се појави, прашањата ќе станат погласни. Ако се појави слаб, тоа исто така ќе испрати порака. Ако безбедноста попушти, погребот може да се претвори во нова криза.

Затоа деновите од 4 до 9 јули ќе бидат многу повеќе од погребен календар. Тие ќе бидат тест за новото иранско раководство, за неговата контрола врз улицата и за тоа дали режимот може да ја претвори жалоста во политичка мобилизација.