Рокас со висока оценка: Од 10 реформски чекори ќе имаме исполнето девет и половина

Евроамбасадорот Михалис Рокас испрати оптимистичка порака за реформскиот процес во Македонија, оценувајќи дека гледа забрзување на реформите во сите 51 реформски чекор. Според него, во грејс периодот што се однесува на 10 конкретни чекори, институциите работеле непосредно со Европската Унија, а очекувањето е дека ќе бидат исполнети „девет и половина“ од нив. Оваа оценка доаѓа во момент кога реформите повторно се мерат со рокови, проценки и очекувања од Брисел. Рокас нагласи дека конечната оценка ќе ја даде Европската комисија по летниот период, но порача дека напредокот е видлив и дека земјата може да очекува извонредни резултати ако процесот продолжи со исто темпо.

Во фокусот се 10-те чекори од грејс периодот што истекуваше на 30 јуни. Рокас изјави дека ЕУ внимателно и директно работела со Владата за нивно исполнување. Според него, поголемиот дел од работата е завршен, а резултатите ќе бидат доставени до Европската комисија во следните 10 дена. Крајната одлука се очекува некаде во септември. Тоа значи дека политичките пораки сега ќе мора да поминат низ техничка проверка, а оптимизмот ќе мора да се претвори во официјална европска проценка.

Рокас гледа забрзување на реформите

Евроамбасадорот порача дека напредок има не само кај 10-те чекори од грејс периодот, туку и во сите 51 реформски чекор. Тоа е важна формулација, бидејќи реформската агенда не се мери преку една точка, туку преку цел пакет на обврски.

Според Рокас, процесот покажува забрзување. Тој изјави дека е сигурен дека реформите се движат побрзо, но додаде дека сепак треба да се почека последната проценка од Европската комисија. Со други зборови, пофалбата е силна, но конечниот печат сè уште не е ставен.

Ова е типична европска порака: охрабрување, но без празен чек. Македонија добива позитивен сигнал, но мора да ја заврши домашната задача до крај. Во Брисел пофалбите носат тежина само ако зад нив стојат документи, закони, имплементација и конкретни резултати.

Девет и половина од десет како политички силна порака

Фразата дека од 10 чекори ќе бидат исполнети „девет и половина“ веднаш звучи како политичка порака што власта ќе ја претстави како успех. Таа е кратка, лесно се памети и создава впечаток дека процесот е речиси целосно завршен.

Но токму затоа јавноста ќе очекува прецизни одговори. Кои чекори се целосно исполнети? Кој е тој „половина“ чекор? Што останува да се доврши? И дали Европската комисија ќе ја потврди истата оценка во септември?

Рокас јасно посочи дека конечната одлука не се носи денеска. Резултатите ќе бидат доставени до Европската комисија, а потоа ќе следи проценка. Тоа значи дека владината самодоверба ќе мора да се сретне со европската методологија.

Изборниот законик останува чувствителна точка

Евроамбасадорот се осврна и на Изборниот законик, оценувајќи дека законот во основа е добар. Сепак, тој изрази надеж дека политичките партии ќе постигнат консензус. Оваа порака е важна, бидејќи изборните правила не се обичен закон.

Изборниот законик ја одредува довербата во изборниот процес. Ако се носи без широк договор, секоја следна изборна трка може да почне со сомнежи уште пред да се отвори првото гласачко место. Затоа консензусот не е протоколарна желба, туку политичка потреба.

Рокас со внимателна формулација испрати двојна порака. Од една страна, не го отфрли законот. Од друга страна, јасно стави до знаење дека договор меѓу партиите е важен за легитимитетот на целиот процес.

Реформите како тест за европската приказна

Македонија долго време живее со европски ветувања, блокади, рокови и разочарувања. Затоа секоја оценка за напредок веднаш добива голема политичка тежина. Кога евроамбасадорот зборува за забрзување, тоа звучи како сигнал дека земјата конечно може да фати подобар ритам.

Но реформите не се само извештаи и рокови. Тие треба да се почувствуваат во институциите, судството, администрацијата, борбата против корупцијата, јавните финансии и секојдневното функционирање на државата. Ако реформата остане само на хартија, Брисел може да ја прочита, но граѓаните нема да ја почувствуваат.

Затоа најважниот дел од пораката на Рокас е дека напредокот мора да се потврди. Не преку прес-конференции, туку преку последната проценка на Европската комисија. Таму ќе се види дали оптимизмот има цврста основа.

Септември како момент на вистината

Следните 10 дена ќе бидат важни затоа што резултатите треба да бидат доставени до Европската комисија. Потоа следи проценка, а крајната одлука се очекува во септември. Тоа го прави летото период на исчекување, но и на политичка одговорност.

Ако оценката биде позитивна, Владата ќе добие силен аргумент дека реформскиот процес се движи. Ако има забелешки, тогаш ќе мора да објасни каде заглавиле чекорите и зошто не биле завршени во целост.

Во секој случај, пораката на Рокас е значајна. Таа носи охрабрување, но и притисок. Македонија добива признание дека има забрзување, но нема простор за славење пред финалната проценка.

Пофалба што носи и обврска

Високата оценка од евроамбасадорот може да биде политички ветер во грб за Владата. Но таа истовремено е и обврска. Ако земјата навистина е блиску до исполнување на 10-те чекори, тогаш следниот чекор мора да биде уште посериозна имплементација.

Европската Унија не бара само усвоени документи. Бара резултати што можат да се проверат. Бара институции што функционираат, закони што се применуваат и реформи што не зависат од дневна политика.

Рокас ја отвори вратата за позитивна приказна. Сега останува Владата, институциите и политичките партии да покажат дека можат да ја изодат до крај. Од 10 чекори, девет и половина звучат одлично. Но во европската игра, токму последната половина често знае да биде најтешка.