Четири тони вселенски отпад денеска удираат во Месечината

Четиритонски вселенски отпад со големина на автобус денеска требаше неконтролирано да удри во Месечината со огромна брзина.

Искористена горна фаза од ракетата „Фалкон 9“ на компанијата SpaceX беше на пат кон површината на Месечината. Според пресметките на астрономите, ударот беше предвиден за денеска околу 06:35 часот по координирано светско време, односно околу 08:35 часот по македонско време.

Во моментот на објавувањето сè уште нема официјална потврда дали судирот бил директно набљудуван. Траекторијата, сепак, покажувала дека ударот практично е неизбежен.

Удар со брзина од речиси 8.700 километри на час

Ракетниот дел тежи околу четири тони и патувал со брзина од приближно 8.690 километри на час. Се очекувало да удри во близина на кратерот Ајнштајн, на дел од Месечината кој тешко се набљудува од Земјата.

Судирот би требало да создаде нов кратер и да исфрли голем облак од месечева прашина. Сончевата светлина би можела да го осветли облакот, но блесокот најверојатно нема да биде видлив со голо око.

Ракетата полетала во јануари 2025 година

Станува збор за втората фаза на „Фалкон 9“, употребена при лансирањето на две приватни мисии кон Месечината во јануари 2025 година. Меѓу нив бил и лендерот „Блу гост“ на компанијата Firefly Aerospace.

По завршувањето на задачата, ракетната фаза останала во вселената наместо да се врати и да изгори во атмосферата. Причината била високата енергија потребна за испраќање на товарот кон Месечината.

Сончевата активност и гравитацијата ја смениле патеката

Според SpaceX, судирот не бил планиран. Комбинацијата од влијанието на гравитацијата и сончевата активност постепено го насочила објектот кон Месечината.

Астрономите ја следеле ракетната фаза под ознаката 2025-010D. Анализата на нејзината орбита го поврзала објектот со лансирањето на „Фалкон 9“ од 15 јануари 2025 година.

Ретка можност за научниците

Иако станува збор за неконтролиран судир, научниците би можеле да добијат вредни податоци за создавањето кратери, движењето на месечевата прашина и последиците од ударите на вселенски отпад.

Истражувачите проценуваат дека исфрлениот материјал би можел да се искачи десетици километри над површината. Локацијата ќе се набљудува со телескопи и летала во орбитата околу Месечината.

Нема опасност за Земјата

Ударот не претставува опасност за луѓето или за Земјата. Случајот, сепак, повторно го отвори прашањето за контролата и отстранувањето на искористениот вселенски хардвер.

Во март 2022 година во Месечината удри дел од кинеска ракета, додека НАСА во 2009 година намерно урна ракетна фаза за да го проучи материјалот исфрлен од површината. НАСА и SpaceX сега разгледуваат начини за спречување слични непланирани судири во иднина.