АЛАРМ ОД СКОПЈЕ: Како да се сопре најбрзото исчезнување на населението во светот?

Скопје се подготвува да стане епицентар на една од најважните европски дебати за иднината на нашиот опстанок. На 7 и 8 мај 2026 година, македонската претстолнина ќе биде домаќин на Регионалната министерска конференција посветена на демографските промени и градењето отпорност. Овој масовен настан, организиран од Министерството за социјална политика, демографија и млади во партнерство со УНФПА, доаѓа во критичен момент кога регионот се соочува со застрашувачки статистички податоци. Под покровителство на премиерот Христијан Мицкоски, конференцијата ќе обедини лидери и светски експерти од над 30 земји. Целта е јасна: да се најде заеднички одговор на демографското топење кое веќе ги тресе темелите на нашите економии и социјални системи. Ова не е само дипломатски собир, туку претставува стратешка битка за зачувување на човечкиот капитал на Балканот и пошироко.

Демографските трансформации кои го обликуваат регионот на Источна Европа и Централна Азија веќе не се само претпоставки, туку сурова реалност. Нискиот наталитет, масовните миграции и забрзаното стареење на населението вршат огромен притисок врз пазарот на труд. Податоците се алармантни – во некои делови на Источна Европа, бројот на жители е намален за над една третина од почетокот на 90-тите години. Овој регион моментално го бележи најбрзото опаѓање на населението во светот, што претставува директна закана за економската стабилност. Сепак, конференцијата во Скопје има за цел да го промени наративот од „паника“ во демографска отпорност преку паметни и инклузивни политики.

Контрасти на еден континент: Од опаѓање до демографска дивиденда

Додека Источна Европа се бори со празни села и градови, Централна Азија бележи сериозен раст кој носи огромен потенцијал за таканаречена „демографска дивиденда“. Проекциите покажуваат дека работоспособното население во тој дел од светот ќе порасне од 50 на неверојатни 71 милион до 2050 година. Овие драстични разлики на ист континент бараат итно координирање и размена на искуства меѓу владите. Учесниците од ОН, Советот на Европа и ЕБОР ќе работат на креирање политики базирани на човекови права кои ќе го зајакнат поединецот. Фокусот е на создавање одржливи општества кои знаат како да го искористат својот најголем ресурс – луѓето.

Крајната цел на овој дводневен самит во Скопје е дефинирање на „заеднички патоказ“ кој ќе им послужи на државите како водич за справување со овие предизвици. Наместо да се фокусираме само на бројките, мораме да изградиме екосистем кој е прилагодлив на новите реалности на 21-виот век. Демографската отпорност значи градење на општество каде секој граѓанин ќе има можност да придонесе, без оглед на неговата возраст. Северна Македонија со овој настан ја потврдува својата улога на регионален лидер во иницирањето суштински реформи за доброто на сите. Иднината на регионот зависи од нашата способност да ги претвориме предизвиците во нови можности за развој.