Британија удри по руските научници зад Новичок: Санкции за лаборатории и клучни специјалисти

Велика Британија воведе нови санкции против седум руски научници и две истражувачки институции, обвинувајќи ги дека биле дел од програмата за развој на токсични хемикалии и хемиско оружје.

Санкциите се насочени кон лица и центри кои, според британското Министерство за надворешни работи, биле вклучени во развојот на Новичок и други опасни хемикалии поврзани со труењата на Алексеј Навални и нападот во Солсбери.

Лондон го засилува притисокот врз Москва

Британските власти соопштија дека новите мерки се директно насочени кон два водечки руски истражувачки центри и клучни поединци кои, според нив, учествувале во развој и производство на токсични хемикалии.

Санкционирани се институциите SC Signal и GNIII VM, руски истражувачки центри поврзани со хемиска и воено-медицинска работа. На листата се најдоа и директори и технички специјалисти од овие институции.

Новичок повторно во центарот на обвиненијата

Новичок стана светски познат по нападот во 2018 година во Солсбери, кога беа отруени поранешниот руски разузнавач Сергеј Скрипал и неговата ќерка. Тие преживеаја, но случајот предизвика силен меѓународен одговор и масовни дипломатски протерувања.

Во истиот случај подоцна почина британската државјанка Дон Старџис, откако била изложена на супстанција поврзана со нападот. Лондон и натаму ја смета Русија одговорна, додека Москва ги отфрла обвинувањата.

Навални како симбол на рускиот притисок врз опозицијата

Санкциите се поврзуваат и со случајот на рускиот опозициски лидер Алексеј Навални, кој со години беше еден од најгласните критичари на Владимир Путин. Британските власти тврдат дека санкционираните структури биле поврзани со развој на хемикалија што се доведува во врска со неговото труење.

Навални почина во февруари 2024 година во арктичка казнена колонија, додека издржуваше долга затворска казна. Неговата смрт дополнително го засили притисокот врз Москва и ја врати темата за руската репресија врз опозицијата во центарот на меѓународната политика.

Порака пред Самитот на НАТО

Одлуката на Лондон доаѓа непосредно пред Самитот на НАТО во Анкара, каде војната во Украина и руските безбедносни закани се меѓу главните теми. Велика Британија со ова испраќа јасна порака дека хемиското оружје и неговиот развој нема да останат без последици.

Британскиот министер за надворешни работи Ивет Купер оцени дека повторната употреба на хемиско оружје од страна на Русија претставува флагрантно кршење на меѓународното право и директна закана за глобалната безбедност.

Санкциите како дел од поширокиот фронт против Русија

Од почетокот на руската војна во Украина, Велика Британија санкционирала илјадници поединци и субјекти поврзани со Москва. Новиот пакет е продолжение на таа политика, но овојпат фокусот е ставен врз научната и истражувачката инфраструктура.

Со ова Лондон се обидува да покаже дека одговорност нема да се бара само од политичарите и воените команданти, туку и од оние што, според британските власти, обезбедуваат знаење, лаборатории и техничка поддршка за опасни програми.