Врховниот суд му даде зелено светло на Трамп: 356.000 луѓе пред ризик од депортација

Врховниот суд на САД му даде голема правна победа на Доналд Трамп, отворајќи пат за прекин на хуманитарната заштита за околу 356.000 луѓе кои досега легално живееле во земјата. Одлуката ги опфаќа приближно 350.000 Хаиќани и 6.000 Сиријци, кои со години биле заштитени од депортација преку програмата за Привремен заштитен статус.

Со оваа пресуда се поништуваат одлуките на пониските судови, кои претходно го блокираа обидот на администрацијата да ја прекине заштитата. Сега Вашингтон добива зелено светло да продолжи со една од најострите линии во имиграциската политика на Трамп.

Една судска одлука, илјадници животи на пресвртница

Привремениот заштитен статус, познат како TPS, беше создаден од Конгресот во 1990 година. Неговата цел е да ги заштити луѓето од депортација кога нивните земји се погодени од војна, природни катастрофи или други сериозни кризи. Но, со новата одлука, судот ѝ дозволува на администрацијата да ја прекине оваа заштита за две особено ранливи групи.

Хаиќаните првпат добија TPS по катастрофалниот земјотрес во 2010 година. Подоцна, заштитата беше продолжувана поради насилство, хаос и масовно раселување во земјата. Сиријците го добија истиот статус во 2012 година, откако нивната држава западна во граѓанска војна.

Но сега ситуацијата се менува од корен. Луѓе кои со години работеле, плаќале даноци, граделе семејства и живееле легално во САД, одеднаш се соочуваат со неизвесност. Дали ќе останат? Дали ќе бидат депортирани? Дали ќе можат да ги задржат работните дозволи? Прашањата се тешки, а одговорите веќе се претвораат во политичка бура.

Трамп доби силен правен ветер во грб

Ова не е изолирана одлука. Таа доаѓа во ист ден со уште една судска победа за администрацијата на Трамп во областа на имиграцијата, поврзана со ограничување на барателите на азил. Пораката од Врховниот суд е јасна: извршната власт добива поширок простор да ја спроведува тврдата имиграциска агенда.

Администрацијата на Трамп, по враќањето во Белата куќа во јануари 2025 година, се обиде да го укине TPS за 13 од 17 земји вклучени во програмата. Одлуката за Хаити и Сирија сега може да стане правен патоказ и за други случаи.

На удар може да се најдат и преостанатите земји со активен TPS статус, меѓу кои Ел Салвадор, Либан, Судан и Украина. Нивната заштита треба да биде разгледувана подоцна оваа година, а оваа пресуда веќе ја менува рамнотежата во корист на администрацијата.

Стејт департментот на САД и натаму предупредува да не се патува во Хаити и Сирија поради насилство, криминал, тероризам и киднапирања. Токму затоа критичарите ја нарекуваат одлуката опасен пресврт: луѓето се враќаат кон земји од кои американските власти им велат на своите граѓани да се држат подалеку.

За Трамп, ова е политичка победа. За погодените семејства, тоа е почеток на нова неизвесност. А за американскиот имиграциски систем, ова е сигнал дека следува уште пожестока битка околу границите, статусот и правото на останување.