Естонија бара европска рампа за поранешни руски војници и предупредува на голем безбедносен ризик

Естонија ја крева рампата на европско ниво и предупредува дека по војната може да следи тивка безбедносна криза, ако ЕУ не постави јасно правило за тоа кој смее да влезе, а кој мора да остане надвор.

Естонија побара Европската Унија да воведе забрана за влез за поранешни руски војници кои учествувале во војната против Украина. Предлогот го соопшти естонскиот министер за надворешни работи Маргус Цахна, нагласувајќи дека прашањето не е само политичко, туку пред сè безбедносно и итно.

Талин веќе презел чекор на национално ниво и овој месец им забрани влез во Шенген-зоната на 261 лице поврзано со борбени активности. Сега, Естонија бара координиран пристап за целиот блок, за да не се создаваат „дупки“ меѓу државите и различни правила што лесно се заобиколуваат преку друга граница.

Зошто Талин бара мерка за цела ЕУ

Цахна ја засили пораката со став дека Европа не смее да дозволи поранешни учесници во војната да се движат слободно низ европските градови, предупредувајќи дека бројките во Русија се огромни и дека дел од тие луѓе би можеле да се обидат да дојдат во Европа по завршувањето на конфликтот. Во неговата аргументација, проблемот не е само потенцијална миграција, туку ризик од криминал, радикализација и непредвидливо насилство.

Клучната теза на Естонија е дека сегашните процедури за одбивање влез се бавни и распарчени. Ако секоја држава поединечно мора да идентификува лица, да собира докази и да води постапки, тоа создава долг процес во кој практичните резултати доаѓаат предоцна, а системот се оптоварува со случаи што се влечат со месеци.

Каде се крши предлогот и што ќе биде најтешко

Од европска страна се посочува дека општа забрана може да биде тешка за спроведување во земјите што инсистираат на конкретни докази за секој поединец. Таму каде правните стандарди бараат прецизно наведување на лицата и докажување на нивната улога, мерката може да се претвори во административен маратон, со ризик да се оспорува и да се применува нерамномерно.

Сепак, предлогот добива политичка тежина затоа што во Брисел веќе се слуша поддршка од дел од земјите-членки, а се нагласува дека станува збор за јасен безбедносен ризик. Во следниот период, дебатата ќе се врти околу тоа дали ЕУ ќе оди на силна, унифицирана мерка, или ќе остане на моделот каде секоја држава си ја носи тежината сама, со различна брзина и различни правила.